OSP bez przywilejów? MSWiA zapowiada zmianę

W poniedziałek, 12 października, wiceminister Wiesław Szczepański odniósł się do przedłużających się prac nad ustawą o Karcie Rodziny Mundurowej. Jak poinformował, po rozmowach z ministrem obrony narodowej oraz ministrem cyfryzacji pojawiła się propozycja, aby częściowo objąć programem także strażaków OSP. To ważna deklaracja, ponieważ dotychczas projekt nie przewidywał takiego rozwiązania dla ochotników. Wcześniej MSWiA wskazywało, że członkowie OSP nie są funkcjonariuszami służb mundurowych, a swoje zadania wykonują społecznie. Z tego powodu nie podlegają tym samym regulacjom co funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej czy Policji.

Druhowie odgrywają jednak istotną rolę w krajowym systemie ratowniczym. Uczestniczą w akcjach, wspierają zawodowych strażaków i pomagają lokalnym społecznościom. Dlatego pytanie o ich dostęp do dodatkowych ulg i świadczeń powracało w debacie publicznej.

Jakie ulgi przewiduje Karta Rodziny Mundurowej?

Karta Rodziny Mundurowej ma zapewnić określone udogodnienia osobom uprawnionym oraz członkom ich rodzin. W projekcie ustawy znalazły się między innymi:

• 37 proc. ulgi na jednorazowe przejazdy koleją;
• 49 proc. ulgi na okresowe bilety kolejowe;
• 50 proc. zniżki na wydanie paszportu dla osoby dorosłej;
• 75 proc. zniżki na wydanie paszportu dla dziecka;
• określone preferencje przy przyjmowaniu dzieci do przedszkoli w przypadku przeniesienia służbowego rodzica;
• możliwość korzystania poza kolejnością z wybranych placówek medycznych podległych MSWiA.

To rozwiązania przewidziane w projekcie, a nie katalog uprawnień, który już przysługuje strażakom OSP. Wiceminister mówił o częściowym objęciu ochotników programem, dlatego nie można zakładać, że druhowie otrzymają wszystkie wymienione ulgi. Ostateczny zakres ewentualnych przywilejów wymaga doprecyzowania w przepisach.

Dlaczego strażacy ochotnicy zostali pominięci?

Projekt Karty Rodziny Mundurowej koncentruje się na wsparciu osób pełniących służbę w formacjach mundurowych oraz ich bliskich. W pierwotnych założeniach uwzględniono między innymi funkcjonariuszy PSP, Policji i Straży Granicznej, a także żołnierzy. Strażacy ochotnicy nie znaleźli się jednak w tej grupie.

W odpowiedzi na interpelację poselską MSWiA wyjaśniało, że członkowie OSP wykonują swoje zadania społecznie i nie mają statusu funkcjonariuszy. Resort zwracał przy tym uwagę, że obowiązujące przepisy pozwalają przyznawać strażakom ratownikom OSP dodatkowe świadczenia, w tym zniżki oferowane przez samorządy, przedsiębiorców i inne uprawnione podmioty.

Nie oznacza to więc, że ochotnicy nie mogą korzystać z żadnych ulg. Spór dotyczy przede wszystkim tego, czy zostaną objęci ogólnokrajowym programem Karty Rodziny Mundurowej i na jakich zasadach.

Kiedy zapadną decyzje w sprawie OSP?

Projekt ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej, oznaczony jako druk sejmowy nr 1964, trafił do Sejmu w 2025 roku. Pierwsze czytanie odbyło się 10 lutego 2026 roku. Następnie dokument skierowano do Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Obrony Narodowej. Według sejmowych informacji z 21 września projekt nadal pozostawał na etapie prac komisji.

Wiceminister Szczepański wyraził nadzieję, że komisje wznowią prace jeszcze w październiku, a ustawa zostanie uchwalona do końca 2026 roku. To jednak deklarowany termin, a nie gwarancja zakończenia procesu legislacyjnego. Na razie nie przedstawiono ostatecznych zasad objęcia strażaków ochotników programem. Nie wiadomo również, czy nowe rozwiązania obejmą rodziny druhów w takim samym zakresie jak rodziny funkcjonariuszy.

Czy OSP przestanie być pomijane w systemie przywilejów? Październikowa deklaracja MSWiA daje na to szansę, ale kluczowe będą konkretne zapisy ustawy. Dopiero po ich przedstawieniu i przyjęciu będzie można ocenić, jakie korzyści rzeczywiście otrzymają strażacy ochotnicy.

Fot. maksio0o i flying.dragonss

Artykuł OSP bez przywilejów? Zwrot w sprawie Karty Rodziny Mundurowej pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Wyrok dla strażaków OSP. Sąd unieważnił uchwałę w całości

8 października 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę dotyczącą uchwały rady gminy z 26 marca 2025 r. Dokument określał wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach pożarniczych.

Postępowanie zostało wszczęte po skardze prokuratora z Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Rejonowej w P. z siedzibą w S. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Orzeczenie zostało zarejestrowane pod sygnaturą VIII SA/Wa 625/26. Wyrok jest nieprawomocny.

Sprawa dotyczy pieniędzy dla druhów OSP

Ekwiwalent pieniężny to świadczenie związane z udziałem strażaków ratowników OSP w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach. Zasady jego przyznawania określa ustawa o ochotniczych strażach pożarnych.

Rada gminy ustala wysokość stawek w drodze uchwały, ale musi działać w granicach ustawowego upoważnienia. Lokalne przepisy nie mogą zastępować ani zmieniać zasad określonych przez ustawodawcę.

W analizowanej sprawie sąd zakwestionował uchwałę w całości. Dostępna treść rozstrzygnięcia nie zawiera jednak szczegółowego uzasadnienia, dlatego nie można jednoznacznie wskazać, które konkretne zapisy przesądziły o takim wyniku.

Dlaczego sąd może unieważnić całą uchwałę?

Kontrola sądowa uchwał dotyczących ekwiwalentu ma znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania systemu świadczeń dla ochotników. W przypadku istotnych naruszeń prawa sąd administracyjny może stwierdzić nieważność aktu w całości lub w części.

Nie wystarczy bowiem, że samorząd określi kwotę należną za godzinę udziału w działaniach. Uchwała musi również pozostawać zgodna z ustawowymi zasadami przyznawania świadczenia i nie może wykraczać poza kompetencje rady gminy.

W przypadku wyroku z 8 października nie należy jednak przesądzać, czy podstawą rozstrzygnięcia były błędy dotyczące stawek, sposobu naliczania ekwiwalentu, kręgu osób uprawnionych czy innych elementów uchwały. Do tego potrzebne jest pełne uzasadnienie orzeczenia.

Kolejny wyrok w sprawie ekwiwalentu OSP

Rozstrzygnięcie z 8 października wpisuje się w serię spraw dotyczących uchwał regulujących ekwiwalent dla strażaków ochotników. Wcześniej, 17 września 2026 r., WSA w Warszawie wydał również wyrok w sprawie o sygnaturze VIII SA/Wa 639/26, stwierdzając nieważność całej uchwały dotyczącej tego świadczenia.

Dla strażaków OSP najważniejsze pozostaje to, aby lokalne zasady wypłaty ekwiwalentu były zgodne z prawem. Sam wyrok dotyczący jednej gminy nie oznacza jednak automatycznej zmiany stawek w całym kraju.

Sprawa VIII SA/Wa 625/26 nie jest prawomocna, dlatego jej dalszy bieg może mieć znaczenie dla ostatecznej oceny rozstrzygnięcia.

Fot.Ochotnicza Straż Pożarna Krotoszyn

Artykuł Ekwiwalent dla strażaków OSP pod lupą sądu- zapadł ważny wyrok pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.