Na początek trochę informacji o historii Żuka w pożarnictwie. Polska konstrukcja samochodu dostawczego marki Żuk zainteresowała odbiorcę z Egiptu, który złożył zamówienie na dostarczenie serii samochodów tej marki przeznaczonych dla straży pożarnej. W FSC opracowano projekt a następnie wdrożono jego produkcję, która rozpoczęła się w 1966 roku. Powstałe wtedy egzemplarze przeznaczone były głównie na eksport, lecz kilka sztuk trafiło do polskich strażaków. W wersji produkowanej dla zagranicznych odbiorców stosowano silnik S-21 o zdecydowanie lepszych parametrach i osiągach niż jednostki napędowe montowane w pojazdach przeznaczonych na rynek krajowy. Prawdopodobnie do obecnych czasów nie zachował się ani jeden egzemplarz strażackiego Żuka serii A-14. W 1967 roku wykonano serię próbną typu A-15, która była przeznaczona dla jednostek ochrony przeciwpożarowej w Polsce. Pojazd różnił się od poprzedniej wersji konstrukcją zabudowy nadwozia, która była całkowicie zamknięta i przystosowana do warunków atmosferycznych panujących w ojczyźnie. W przestrzeni ładunkowej zamontowano dodatkowo wózek ułatwiający wysuwanie i zdejmowanie motopompy. Na dachu pojazdu umieszczono stelaże do przewozu drabin i węży ssawnych. Żuki serii A-15 były przystosowane do holowania przyczepy ze zwijadłem węży tłocznych W-75 o łącznej długości 200 metrów. Egzemplarze A-15 wychodziły w standardowym zestawie z przyczepką wężową. W 1978 roku z uwagi na wprowadzenie do użytkowania węży wykonanych z innego materiału zaprzestano produkowania przyczepek. Seryjna produkcja serii A-15 ruszyła w 1968 roku. Część pojazdów nadal trafiała na eksport do odbiorców z takich krajów jak Węgry, ZSRR i Czechosłowacja. Od 1975 roku w Żukach stosowano silniki S-21, które wcześniej były używane tylko w egzemplarzach eksportowych.

Z biegiem lat konstruktorzy opracowali kolejne wersje strażackiego Żuka, które były przeznaczone także dla strażaków zawodowych z aglomeracji miejskich. Wprowadzono modyfikację, aby pojazdy te spełniały funkcję samochodów pierwszego wyjazdu. Głównym celem było, aby Żuk dotarł szybko na miejsce zdarzenia i rozpoczął prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych przed dojazdem samochodów klasy średniej i ciężkiej. W wersjach przeznaczonych do pracy w miastach zastosowano między innymi mniej wydajne motopompy, mniejszą ilość miejsc siedzących dla obsady zastępu lecz zagospodarowane w ten sposób miejsce pozwalało na montaż zbiornika na wodę o pojemności 400 litrów. W pierwszej połowie lat 80-tych uruchomiono produkcję wersji GLBAPr 0,4/2/50, która była wyposażona w autopompę ŚFUP o wydajnośći 200 l/min przy ciśnieniu 12 bar. Autopompa była montowana na przednim zderzaku pojazdu. Wprowadzenie takiej modyfikacji również wpłynęło na zaoszczędzenie miejsca w przestrzeni ładunkowej. To natomiast przełożyło się na możliwość zamontowania agregatu proszkowego AP-50 na wózku. Rozwiązanie to nie przyjęło się jednak zbyt powszechnie i było stosowane głównie u strażaków zawodowych lub w jednostkach zakładowych. Egzemplarze, które trafiały później do jednostek OSP były przerabiane do najbardziej popularnej wersji GLM-8. Do dziś nie zachowało się zbyt wiele egzemplarzy, które były produkowane pierwotnie jako GLBAPr 0,4/2/50. Poza wersjami typowo gaśniczymi w krajowym pożarnictwie znalazły się także pojazdy typu SDŁ (samochód dowodzenia i łączności), SPGaz, SLRw oraz wersje kwatermistrzowskie.

W 1993 roku zakończono seryjną produkcję samochodów marki Żuk, które ustąpiły miejsca nowej konstrukcji znanej jako Lublin. Według oficjalnych źródeł wyprodukowano łącznie 587 500 sztuk Żuków w różnych wersjach, które trafiały do odbiorców na całym świecie.

Prezentowany egzemplarz Żuka opuścił linię produkcyjną Fabryki Samochodów Ciężarowych im. Bolesława Bieruta w 1985 roku. Na wyposażeniu Ochotniczej Straży Pożarnej w Rzyczkowie (woj. wielkopolskie) znajduje się od 2004 roku. Wcześniej służył strażakom z OSP Dłoń. Pojazd dopiero od trzech lat jest włączony do podziału bojowego i czynnie wyjeżdża do akcji ratowniczo-gaśniczych w OSP Rzyczkowo. Tak długi przestój w aktywności operacyjnej był spowodowany brakiem odpowiedniej ilości przeszkolonych strażaków. Żuk jest sukcesywnie doposażany w potrzebny sprzęt ratowniczo-gaśniczy. Członkowie jednostki skupiają się głównie na pozyskaniu wyposażania, które pozwoli na prowadzenie działań przy innych miejscowych zagrożeniach. Duży nacisk kładziony jest na sprzęt z zakresu ratownictwa medycznego. Na stanie pojazdu znajduje się już defibrylator AED oraz torba medyczna. Wkrótce jednostka doposaży się w torbę w standardzie PSP R1. Pozostałe wyposażenie Żuka to armatura pożarnicza, osprzęt łącznościowy i oświetleniowy oraz podręczny sprzęt burzący. Ciekawostką jest fakt, iż prawie 40-letni samochód ma zaledwie 4000 kilometrów przebiegu.

Jednostka OSP Rzyczkowo powstała w 1936 roku. Obecnie liczy 18 członków w tym siedmiu przeszkolonych do udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych. Druhowie w ostatnim czasie zdobyli uprawnienia ratownika po ukończeniu kursu Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy. Jednostka wyjeżdża rocznie do zaledwie kilku zdarzeń. Marzeniem strażaków jest pozyskanie nowszego samochodu pożarniczego i wymianę poczciwego Żuka. Pomimo dużych braków sprzętowych i małej obsady wyjazdowej ochotnicy staraj się ciągle rozwijać i doposażać w nowy sprzęt. Ich głównym celem jest poprawa standardu działalności operacyjnej jednostki co przełoży się na zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańców Rzyczkowa i okolicznych wsi.

Serdecznie dziękuję członkom OSP Rzyczkowo za chęć spotkania i poświęcony czas.

Artykuł powstał na podstawie informacji przekazanych przez członków OSP Rzyczkowo a także na bazie materiałów z portalu PRL998.PL i strony internetowej KP PSP Oława.

Artykuł Reprezentant wagi lekkiej – Żuk z 1985 roku nieustannie podstawowym pojazdem druhów z OSP Rzyczkowo pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Na wstępie kilka słów na temat miasta Gniew, gdzie obecnie znajduje się bohater dzisiejszego artykułu. Gniew położony jest w województwie pomorskim niecałe 80 kilometrów od Gdańska. Zamieszkuje go około sześć tysięcy osób. Natomiast gmina wiejska Gniew liczy ponad osiem tysięcy mieszkańców. Miasto usytuowane jest na wysokim wzniesieniu u ujścia rzeki Wierzyca do koryta Wisły. Niewielkie miasteczko wyróżnia się zabytkowymi perełkami takimi jak zamek krzyżacki z końca XIII wieku, czy pałac Marysieńki wybudowany przez Jana Sobieskiego w 1679 roku. Nad bezpieczeństwem mieszkańców czuwa Ochotnicza Straż Pożarna. To prężnie funkcjonująca jednostka, w której działa 59 członków z czego 47 druhów jest w Jednostce Operacyjno-Technicznej i wyjeżdża czynnie do akcji ratowniczo-gaśniczych. Podział bojowy jednostki stanowi aż siedem samochodów pożarniczych, łódź ratownicza i ponton. Do dyspozycji strażaków są dwa samochody gaśnicze, podnośnik hydrauliczny, samochód ratownictwa technicznego, lekki samochód rozpoznawczo-ratowniczy i dwa samochody kwatermistrzowskie. Ochotnicy wyjeżdżają co roku do niespełna 200 zdarzeń.

Bohater dzisiejszego artykułu to podnośnik hydrauliczny firmy Bronto Skylift. Został on zabudowany na trzyosiowym podwoziu Steyr 1491 z układem jezdnym 6×4 wyprodukowanym w 1986 roku. Samochód posiada kabinę z trzema miejscami siedzącymi. Kariera pożarnicza wozu rozpoczęła się w Zakładowej Zawodowej Straży Pożarnej Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni. Wóz posłużył tam kilka lat i już na początku lat 90-tych został przekazany na stan miasta Gdynia i włączony do podziału bojowego Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej nr 1. W 2001 roku w miejsce podnośnika trafiła fabrycznie nowa drabina mechaniczna SD-37 firmy Magirus a Steyr został przeniesiony na wyposażenie JRG 2 w Gdyni. 31 stycznia 2013 roku podnośnik przekazano do obecnych użytkowników z OSP Gniew. Ochotnicy dysponowali wcześniej drabiną SD-30 na podwoziu Jelcz 420, która była już mocno wyeksploatowana i wymagała wymiany. Strażacy bardzo zachwalają konstrukcję podnośnika. Wśród wymienianych zalet najważniejsze to mała awaryjność, prosta obsługa i duża wytrzymałość podczas długotrwałych działań. Zastęp dysponowany jest do zdarzeń w całym regionie i niejednokrotnie udowodnił, że radzi sobie tam gdzie o wiele nowsze konstrukcje drabin i podnośników mają ograniczone możliwości.

Podnośnik hydrauliczny Bronto Skylift 33-2T1 posiada wysięg 33 metrów. Jest wyposażony w kosz o udźwigu 480 kilogramów, który pozwala na transportowanie trzech osób. Kosz posiada działko gaśnicze, zwijadło linii szybkiego natarcia i nasadę 75 z suchego pionu, która umożliwia budowę linii gaśniczej. Dodatkowo jest wyposażony w system ochronny w postaci zraszaczy zamontowanych pod platformą kosza. Wzdłuż ramion wysięgnika zamontowana jest drabina, która służy jako alternatywna droga zejścia na powierzchnię ziemi. Drabina może być wykorzystana w przypadku konieczności ewakuacji dużej ilości osób z płonącego budynku lub w sytuacji awarii samego podnośnika. Działko gaśnicze jest sterowane zdalnie z samego kosza lub ze stanowiska operatora. W razie usterki istnieje możliwość ręcznej obsługi działka. Za stabilizację pojazdu odpowiadają cztery podpory hydrauliczne zamontowane po dwie sztuki z lewej i z prawej strony podwozia. Podnośnik może pracować z wykorzystaniem tylko dwóch podpór co pozwala na obsługę wysięgnika w zakresie 180 stopni. To bardzo duże ułatwienie szczególnie w miejscach o ograniczonej przestrzeni, gdzie nie ma możliwości rozłożenia kompletu podpór. Przypomnijmy, że mowa tu o ponad 35-letniej konstrukcji, która już pod koniec lat 80-tych była wyposażona w tak zaawansowane systemy technologiczne, które znamy z dzisiejszych pojazdów ratowniczych.

Na koniec chciałbym złożyć serdeczne podziękowania dla członków Ochotniczej Straży Pożarnej w Gniewie za chęć podzielenia się swoim „klasykiem”, za poświęcony czas i przekazane informacje oraz wspaniałą gościnę w progach jednostki. Zachęcamy wszystkie jednostki, które chcą zaprezentować swój „strażacki klasyk” do kontaktu z nami za pośrednictwem wiadomości lub adresu e-mail: redakcja@strazacki.pl

Artykuł 36-letni podnośnik Bronto Skylift w czynnej służbie OSP Gniew pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Trzyosiowy Steyr serii 32S29 został odebrany z fabryki firmy Rosenbauer w 1991 roku. Ciekawostką jest fakt, że pojazd był odebrany i przyprowadzony do siedziby straży pożarnej w Brzegu przez funkcjonariusza, który jest także członkiem OSP Lubsza. Niemal całą swoją karierę pożarniczą był on związany z Steyrem. Wyżej wspomniany strażak jest już na emeryturze i z uśmiechem na twarzy przyznaje, że cieszy go fakt że na strażacką emeryturę do jego jednostki dołączył bliski mu Steyr.

W trakcie służby u zawodowych strażaków w Brzegu wóz bardzo szybko przeszedł chrzest bojowy. Niespełna rok po wprowadzeniu do podziału bojowego został zadysponowany do ogromnego pożaru kompleksu leśnego w Kuźni Raciborskiej, gdzie przez kilka dni wspierał działania gaśnicze. Steyr był uczestnikiem wielu akcji gaśniczych, które miały miejsce w ostatnich 30 latach na terenie województwa Opolskiego a także sąsiadującego Dolnego Śląska. Warto dodać, że bliźniaczy pojazd znajduje się na stanie Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Kędzierzynie-Koźlu.

Steyr posiada jednomodułową kabinę przeznaczoną dla trzech osób. W części nadwozia umieszczono dwa zbiorniki na środki gaśnicze w tym zbiornik na wodę o pojemności 8000 litrów i 4000 litrowy zbiornik na środek pianotwórczy. Od momentu, gdy wóz trafił do OSP Lubsza oba zbiorniki zostały uzupełnione wodą co daje łącznie zapas w ilości 12 000 litrów! Sercem układu wodno-pianowego wozu jest autopompa o wydajności 5000 l/min. Na dachu znajduje się działko wodno-pianowe o wydajności 4000 l/min.

Wóz trafił do Ochotniczej Straży Pożarnej w Lubszy w pierwszej połowie 2023 roku. W grudniu 2022 roku został zastąpiony w KP PSP Brzeg przez fabrycznie nowe GCBA 10/60 – Renault Trucks K440 w zabudowie Szczęśniak – Pojazdy Specjalne. W chwili wykonywania sesji fotograficznej Steyra jego licznik wskazywał niespełna 50 tysięcy kilometrów przebiegu.

Serdeczne podziękowania dla załogi OSP Lubsza za chęć spotkania i poświęcony czas na zaprezentowanie wozu oraz gościnę w progach jednostki. Kolejny artykuł z serii „STRAŻACKI KLASYK MIESIĄCA” pojawi się już w marcu i będzie to nietypowy samochód przeznaczony do walki z pożarami lasów. Zachęcamy wszystkie jednostki, które chcą zaprezentować swój „klasyk” do kontaktu z nami za pośrednictwem adresu e-mail: redakcja@strazacki.pl

Artykuł STRAŻACKI KLASYK MIESIĄCA | Ponad 30-letni Steyr na strażackiej „emeryturze” w OSP Lubsza pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Pojazd jest czynnie użytkowany do celów pożarniczych i znajduje się w podziale bojowym Ochotniczej Straży Pożarnej w Roszkowicach na Opolszczyźnie. Jest pod szczególną opieką miejscowych ochotników na czele Mariuszem Sąsiadkiem, który w utrzymanie wozu wkłada ogrom czasu i pracy. Samochód co rok uczestniczy w zlotach, gdzie jest prezentowany dla szerszej publiczności. Cieszy oko sympatyków motoryzacji i pożarnictwa. O dużej wartości historycznej pojazdu i jego wyjątkowości świadczy fakt, iż wydawnictwo Deagostini wydało odwzorowany model wozu w skali 1:43, który ukazał się nakładem serii Kultowe Ciężarówki z epoki PRL-u.

Zacznijmy od samego początku. Wóz powstał w 1978 roku jako odpowiedź Jelczańskich Zakładów Samochodowych na zapotrzebowanie rządu na stworzenie ciężkiego samochodu gaśniczego, który będzie zabezpieczać zakłady przemysłowe. Projektanci i inżynierowie skupili się więc, aby był to pojazd szczególnie wytrzymały i prosty w obsłudze. Wiele informacji związanych z fazą projektowania i produkcji wozu jest owiana tajemnicami. Głównie z powodu, iż wóz miał trafić do gałęzi przemysłowej, która w okresie PRL była szczególnie strzeżona a technologie wykorzystywane w fabrykach niejawne dla osób postronnych. Pojazd zaliczył krótki epizod służby w Zakładowej Zawodowej Straży Pożarnej Jelczańskich Zakładów Samochodowych, skąd trafił do Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Ochrony Przeciwpożarowej w Józefowie. Tam przez okres blisko dwóch lat był poddawany próbom. Sprawdzano wydajność wozu i jego podzespołów a także ustalano jakie elementy można zmodyfikować, aby pojazd był jeszcze sprawniejszym narzędziem do walki z dużymi pożarami.

Z Józefowa został przeniesione do opolskich zakładów Metalchem, gdzie także był testowany. Prawdziwy pożarniczy epizod pojazdu rozpoczął się dopiero w momencie, gdy został on przekazany na stan Zawodowej Straży Pożarnej w Opolu. W czasie służby u opolskich strażaków wóz uczestniczył w wypadku drogowym, podczas którego przewrócił się na bok. Prace remontowe pojazdu przeprowadzono w fabryce Rosenbauer, stąd widoczne do dziś elementy tego producenta zastosowane w pojeździe. Od czasu remontu wóz posiada drzwi zamykające schowki na sprzęt a nie pierwotnie zastosowane rolety, które uległy uszkodzeniu podczas wypadku.

Wóz służył w Opolu do 1996/1997 roku, skąd został przekazany do OSP Roszkowice. Niestety ostatnie lata służby u zawodowców nie były dla niego łaskawe. Trafił do ochotników w bardzo złym stanie. Brak odpowiednich środków finansowych i zaangażowanie ze strony druhów nie wpływał korzystanie na stan techniczny pojazdu, który ciągle się pogarszał. Przez lata zaniedbań wóz ulegał awarii niemal przy każdym wyjeździe do działań. Dobry czas dla tego wyjątkowego pojazdu nastąpił dopiero w 2006 roku. Opiekę nad wozem przejął Mariusz Sąsiadek, który wraz z grupą druhów rozpoczął prace remontowe podzespołów wozu. Obecnym użytkownikom Jelcza zależy, aby poza pełną gotowością bojową wozu cieszył on także oko na zlotach i imprezach motoryzacyjnych na których jest prezentowany.

Czas na parametry techniczne. Samochód zabudowano na trzyosiowym podwoziu Steyr 1491 importowanym z Austrii. Silnik Steyr WD-815.60 zastosowany w pojeździe to wysokoprężny V8 z doładowaniem, który osiąga moc 321 koni mechanicznych. Moc przekładana jest na układ jezdny 6×4 z blokadą mechanizmu różnicowego. Wymiary pojazdu to: 8650 mm długości, 2500 mm szerokości i 3350 mm wysokości. Natomiast masa całkowita wynosi 24 400 kilogramów.

Nadwozie pojazdu składa się z kabiny typ Steyr 160.22 przystosowanej dla czteroosobowej załogi oraz z zabudowy specjalnej. Zabudowa podzielona jest na trzy części, w których znalazły się następująco: przelotowy przedział sprzętowy zamykany pierwotnie żaluzjami roletowymi (po wypadku zamontowano drzwiczki), zbiorniki na środki gaśnicze o łącznej pojemności 11 000 litrów (zbiornik na wodę 9000 litrów i zbiornik na środek pianotwórczy 2000 litrów) i przedział autopompy. Pierwotnie w pojeździe zastosowano urządzenia polskiej produkcji Świdnickiej Fabryki Urządzeń Przemysłowych w tym autopompę A45/8S o wydajności 4500 litrów na minutę. Do autopompy zamontowano samoczynny dozownik środka pianotwórczego firmy Rosenbauer. Na dachu znajduję się jedno działko stacjonarne DWP-24 i dwa działka przenośne DWP-16. W pojeździe nigdy nie zamontowano zwijadłem linii szybkiego natarcia co na przestrzeni lat użytkowania pojazdu określano jako jedną z większych wad samochodu.

Nigdy nie podjęto seryjnej produkcji samochodów gaśniczych z serii Jelcz 006/2. Potrzeby zabezpieczenia przeciwpożarowego dla zakładów przemysłowych zaspokajały wozy importowane z zagranicy. Nie zmienia to faktu, że prezentowany Jelcz był największym samochodem gaśniczym wyprodukowanym w Polsce w okresie PRL. Jest jedynym zachowanym egzemplarzem strażackiego Jelcza z serii 006. Stworzony wcześniej prototyp oznaczony jako Jelcz 006/1 trafił na złomowisko. Do dziś nie ustalono ilości pojazdów pożarniczych z serii Jelcz 006 która została wyprodukowana. Druhowie z Roszkowic znają wartość historyczną swojego pojazdu i dokładają wszelkich starań, aby utrzymać go w jak najlepszym stanie. Mamy nadzieje, że strażakom nie zabraknie zapału i motywacji w dbaniu o pojazd a lokalne władze i darczyńcy wesprą inicjatywę, której głównym celem jest uratowanie tego wyjątkowego wozu – namacalnej pamiątki po krajowej produkcji samochodów ciężarowych.

Serdeczne podziękowania dla Mariusza za chęć spotkania i poświęcenie prywatnego czasu na zaprezentowanie wozu i przekazanie ogromu informacji oraz ciekawostek na jego temat. Kolejny artykuł z serii „Strażacki Klasyk Miesiąca” pojawi się w nowym 2024 roku!

Artykuł Unikatowy prototyp wozu pożarniczego dla przemysłu PRL – jedyny zachowany Jelcz 006/2 z OSP Roszkowice pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

W słoneczną październikową sobotę nasz redakcyjny kolega Kamil wybrał się do miejscowości Pobiedna na Dolnym Śląsku. Położona jest ona zaledwie osiem kilometrów od popularnego wśród turystów miasta Świeradów-Zdrój. Podróżując w przeciwnym kierunku dotrzemy do oddalonego o 15 kilometrów od Pobiednej zamku Czocha – topowego dolnośląskiego zabytku. Natomiast niespełna pięć kilometrów od miejscowości przebiega granica polsko-czeska. Nad bezpieczeństwem Pobiednej i okolicznych wsi czuwa Ochotnicza Straż Pożarna, która została założona w 1945 roku. Jednostka dysponuje trzema samochodami pożarniczymi i od 1995 roku jest włączona do struktur Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Ochotnicy wyjeżdżają rocznie do około 60-70 zdarzeń. Do swojej dyspozycji mają: GBA 4,1/16 – Volvo FL280 4×4 / Bocar z 2022 roku, GBA 2/24 – Star 14.225 4×4 / ISS Wawrzaszek z 2004 roku (pozyskany z KP PSP Lubań) i GCBA 6/32 – Tatra 148 – bohater dzisiejszego artykułu.

Prezentowany egzemplarz Tatry został wyprodukowany w 1972 roku. Według posiadanych informacji od nowości znajdował się na stanie Zakładowej Zawodowej Straży Pożarnej Zakładów Włókien Chemicznych „Chemitex-Celwiskoza” w Jeleniej Górze. Jednostka była największą i najlepiej wyposażoną formacją resortowego pionu ochrony przeciwpożarowej w ówczesnym województwie jeleniogórskim.  Zakłady zostały zlikwidowane w 1989 roku. Na bazie ZZSP powołano Oddział II Zawodowej Straży Pożarnej w Jeleniej Górze, w którego użytkowanie przekazano Tatrę.

W trakcie eksploatacji wozu doszło do poważnej awarii autopompy i pojazd na długi czas wycofano z podziału bojowego. W oczekiwaniu na naprawę usterki Tatra została zaparkowana „pod chmurką”. W 1992 roku na pojazd trafili ochotnicy z Pobiednej. Druhowie wyrazili chęć pozyskania wozu i przeprowadzenia jego remontu. Propozycja została zaakceptowana i wkrótce Tatra trafiła na stan OSP. Wóz był w opłakanym stanie. Przez okres wycofania z podziału bojowego stał w krzakach i tak naprawdę czekał na złomowanie. Rozpoczęto gruntowne prace naprawcze przy pojeździe. Duży zakres napraw przeprowadzono w warsztatach Fabryki Tkanin Meblowych „FATMA”, która funkcjonowała wówczas w Pobiednej. Po kilkunastu miesiącach udało się naprawić autopompę i wymienić wyeksploatowane i zaniedbane podzespoły pojazdu. W pełni sprawna Tatra została włączona do podziału bojowego jednostki.

Przez 30 lat służby wozu w OSP Pobiedna uczestniczył on w większości akcji gaśniczych podczas pożarów w całym regionie. Tatra „walczyła” między innymi z ogromnym pożarem fabryki IMKA w Lubaniu, do którego doszło w lipcu 2012 roku. Druhowie wspominają także udział wozu w dużym pożarze bloku mieszkalnego w Pobiednej oraz w akcji gaśniczej na stogu Izerskim. W 2002 roku Tatra została oddana do strażaków z czeskiej miejscowości Hejnice, gdzie przeprowadzono remont pojazdu. 17 sierpnia 2002 roku odbyła się oficjalna uroczystość odbioru wozu po renowacji. Czas na parę słów o parametrach technicznych. Czechosłowacka firma Karosa w 1972 roku wyprodukowała pierwsze egzemplarze samochodu pożarniczego CAS 32 (odpowiednik krajowego GCBA 6/32) na nowszym podwoziu Tatra 148. Od początku lat 60-tych produkowano niemal identyczne pojazdy na starszej wersji podwozia Tatra 138. W nowej serii zabudowa pożarnicza nie uległa prawie żadnym zmianom. Wykorzystano jedynie nowsze podwozie z serii 148, które było wyposażone w mocniejszy silnik o mocy 212 koni mechanicznych. Egzemplarz z Pobiednej został wyprodukowany w 1972 roku co oznacza, że pochodzi z początkowego okresu produkcji nowej serii. Pojazdy były sprowadzane do Polski zaledwie przez kilka lat bowiem w połowie lat 70-tych rozpoczęto seryjną produkcję krajowego samochodu gaśniczego Jelcz 004, który w zupełności spełniał zapotrzebowanie jednostek ochrony przeciwpożarowych w zakresie ciężkiego samochodu gaśniczego.

Nadwozie składa się z trzyosobowej kabiny i zabudowy, w której umieszczono zbiornik na wodę o pojemności 6000 litrów i 600 litrowy zbiornik środka pianotwórczego. W przypadku Tatry z Pobiednej zbiornik na środek nie jest już wykorzystywany z powodu jego nieszczelności. W pojeździe zastosowano autopompę o wydajności 3200 litrów na minutę oraz dwa działka gaśnicze zamontowane na dachu. Ciekawostką jest fakt, iż oba działka w momencie ich użycia, pod wpływem ciśnienia wody, wysuwają się o 25 centymetrów w górę co ułatwia ich obsługę a zarazem zmniejsza wysokość pojazdu kiedy działka są w pozycji transportowej. Dodatkowo pojazd wyposażono w dwa zwijadła linii wężowych W-52 o długości 20 metrów każde. Śmiało można stwierdzić, że były to pierwowzory powszechnie znanych i stosowanych linii szybkiego natarcia. Sprzęt ratowniczy znajdujący się na wyposażeniu wozu to głównie armatura pożarnicza. Pozwala ona na podjęcie samodzielnych działań gaśniczych oraz na stworzeniu zasilania wodnego dla zastępu. Masa całkowita pojazdu wynosi 18 510 kilogramów.51-letnia Tatra jest bardzo chwalona przez użytkowników. Druhowie jako główne zalety wozu wymieniają dobre właściwości jezdne i jak sami podsumowują „wjedzie tam, gdzie inne wozy nie dają rady”. Pojazd z uwagi na swój wiek notorycznie nękają mniejsze i większe usterki, które są na bieżąco naprawiane przez samych strażaków. Największym marzeniem ochotników jest oddanie samochodu na gruntowny remont i przebudowę, którą oferują specjalistyczne firmy z  Czech. Zakres modernizacji dotyczyłby m.in.: kompletnej wymiany zabudowy pożarniczej w tym zbiorników i autopompy oraz wymianę większości podzespołów napędowych i instalacji w pojeździe. Przedstawiciele firmy zajmującej się takimi przeróbkami z Czech wykonali wstępną wycenę modernizacji, które wyniosłaby około 500 tysięcy złotych. Niestety na obecny moment druhowie nie są w stanie pozyskać tak dużych środków finansowych. Tatra pozostaje więc w oryginalnej wersji i czeka na swój moment.

Na tym kończymy historię Tatry 148, która została uratowana przed złomowiskiem i otrzymała „drugie życie” w Pobiednej. Mamy nadzieje, że druhowie otrzymają wsparcie finansowe i wóz będzie służyć przez kolejne „dziesiąt” lat. Serdeczne podziękowania dla druhów z OSP Pobiedna za poświęcony czas i przekazane informacje. Następny artykuł z cyklu „Klasyk Miesiąca” pojawi się na początku grudnia i jako małą zapowiedź możemy zdradzić, że zaprezentujemy unikatowy produkt Jelczańskich Zakładów Samochodowych, który zapisał się na kartach historii jako największy ciężki samochód gaśniczy wyprodukowany w Polsce w okresie PRL.

Artykuł Tatra 148 uratowana przed złomowiskiem – historia 51 letniego wozu z OSP Pobiedna pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Pożarniczy Mercedes typ W123, o którym tutaj mówimy, z dumą nosi numer rejestracyjny HH-2501, gdzie H oznacza samochody historyczne. Niebieskie światła i syrena działają bez zarzutu.

Mercedes został po raz pierwszy zarejestrowany 24 października 1982 r. jako samochód służbowy Manfreda Gebhardta, ówczesnego szefa straży pożarnej w Hamburgu. Był on wykorzystywany nie tylko do wyjazdów służbowych, ale również służył jako samochód operacyjny komendanta, którym dojeżdżał do dużych zdarzeń.

Z biegiem czasu pojazd trafił do rezerwy strategicznej hamburskiej straży pożarnej, przez co był używany m.in. podczas działań związanych z powodzią.

Dzięki Dietmarowi Jeschke czerwony Mercedes odzyskał nowy blask. Emerytowany strażak od 1999 roku opiekuje się staruszkami ze straży pożarnej, a Mercedesa używa na imprezach, rocznicach lub urodzinach zasłużonych strażaków.

Samochód ma teraz na liczniku 212 000 kilometrów.

Foto: Florian Quandt

Artykuł Pożarniczy “Dziadek” pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Historia polskiego pożarnictwa to m.in. kultowe pojazdy pożarnicze PRLu. Do tych pojazdów zaliczają się modele STAR 25 i STAR 26, które do dziś nazywane są przez strażaków „BABCIA”. Potoczna nazwa tych pojazdów, prawdopodbnie pochodzi od kształtów bryły tych pojazdów, przypominających starszą kobietą z chustą na głowie.

Jelcz 002 N-751 – GBM 2/8
Pierwszym pożarniczym pojazdem o nazwie STAR 25 był średni samochód gaśniczy Jelcz 002 N-751 – GBM 2/8, produkowany od 1958 roku do 1960 roku przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe w Jelczu. Był to zmodernizowany pojazd STAR 21, oparty o podwozie A21P z nadwoziem specjalnym N-751, posiadającym kabinę tworzącą jedną bryłę pojazdu. Za przedziałem załogi w centralnej części zabudowy zamontowano zbiornik na wodę o pojemności 2000 l, w ścianach bocznych zabudowy umieszczono skrytki na sprzęt a w tylnej części pojazdu znajdowała się motopompa M8/8. Po bokach na zewnątrz pojazdu znajdowały się charakterystyczne zwijadła z wężami tłocznymi. Węże ssawne umieszczone były na dachu.

Oznaczenie wg PN 79: GBM 2/8
Oznaczenie wg PN-63: SBM 2000/8
Podwozie: Star A21P z rzędowym sześciocylindrowym silnikiem benzynowym S42 o mocy 85 KM
Układ jezdny: 4×2
Nadwozie: N751 – jednosegmentowe zbudowane z elementów kabiny N23
Liczba miejsc: 2+4
Masa całkowita: 7850 kg
Prędkość maks: 70 km/h
Motopompa: M-800E PO-3 Polonia

W roku 1960 roku Jelczańskie Zakłady Samochodowe zaczęły zabudowywać model 002 na podwoziu A25P z nowym mocniejszym silnikiem. Poza podwoziem nie wprowadzono żadnych zmian w tym pojeździe. 


Jelcz 002 N-752 – GBM 2/8
Kolejnym pojazdem z serii STAR25 był model Jelcz 002 N-752, który posiadał zmiany w nadwoziu w związku z uruchomieniem przez FSC Starachowice produkcji nowej kabiny N20.1. W wyniku zastosowanie nowej kabiny zmianie uległa struktura zabudowy samochodu a sama kabina nie stanowiła już jednej całości z przedziałem załogi i została indywidualnie zamocowana do ramy.

Oznaczenie wg PN 79: GBM 2/8
Oznaczenie wg PN-63: SBM 2000/8
Podwozie: Star A25P z rzędowym sześciocylindrowym silnikiem benzynowym S472 o mocy 95 KM
Układ jezdny: 4×2
Nadwozie: N752 – dwusegmentowe składające się z kabiny N20.1
Liczba miejsc: 2+4
Masa całkowita: 7850 kg
Prędkość maks: 80 km/h
Motopompa: M-800E PO-3 Polonia


Jelcz 028 – GBAM 2/8+8
Produkowany od 1966 do 1969 roku. Pojazd produkowano na podwoziu Star A26P, będącym modyfikacją wersji Star A25P i posiadał szereg modyfikacji związanych  przede wszystkim z zastosowaniem nowego typu napędu autopompy od silnika pojazdu oraz na poprawie niektórych parametrów i funkcjonalności pojazdu.
Zabudowa pożarnicza była całkowicie metalowa (szkielet z profili stalowych i poszycie z blachy stalowej) i składała się z 4 części tworzących dwa moduły – wyższy i niższy.
Zbiornik wykonano z blachy stalowej i miał on kształt walca eliptycznego. Zbiornik posiadał także falochrony, właz rewizyjny, elektryczny wskaźnik poziomu wody, a także na dachu nasadę 75 do tankowania hydrantowego. Dwie nasady 110 znajdowały się po bokach, przed tylnymi kołami.

Oznaczenie wg PN 79: GBAM 2/8+8
Oznaczenie wg PN-63: SBAM 2000/8+8
Podwozie: Star A26P z silnikiem typu S474 o mocy 105 KM i pojemności skokowej 4680 cm3
Układ jezdny: 4×2 (napęd na tylną oś)
Nadwozie: N762 
Liczba miejsc: 2+4
Masa całkowita: 8610 kg
Prędkość maks: 80 km/h
Motopompa: M-800E PO-3 Polonia
Autopompa: PO-3S o wydajności 800 l/min


Jelcz 003/003E – GBAM 2/8+8
Ostatnia odsłona „Babci” to Jelcz 003 na podwoziu Star A26P, który powstał w 1969 roku.
Główne zmiany w tym modelu obejmowały wprowadzenie zaworów kulowych do układu wodno-pianowego, zastosowanie zbiornika wody o innym kształcie, zwiększeniu pojemności zbiornika środka pianotwórczego do 200 litrów. Dodatkowo w wyniku sugestii strażaków zmieniono rozmieszczenie skrytek, a przedział załogi otrzymał NRD-owski system ogrzewania.
Najważniejsza zmiana dotyczyła mechanizmu napędu autopompy, gdzie wprowadzono jeden cały łańcuch Galla. W tej postaci pojazd produkowano do roku 1975. 

Oznaczenie wg PN 79: GBAM 2/8+8
Oznaczenie wg PN-63: SBAM 2000/8+8
Podwozie: Star A26P z sześciocylindrowym silnikiem benzynowym S474 o mocy 105 KM
Układ jezdny: 4×2
Nadwozie: N762 – dwusegmentowe składające się z kabiny N-20.1 i nadwozia specjalnego N-762
Liczba miejsc: 2+4
Masa całkowita: 8660 kg
Prędkość maks: 80 km/h
Motopompa: M-800E PO-3 Polonia
Autopompa: PO-35 o wydajności 800 l/min

foto: Star26 KP PSP Przysusze

Artykuł Pożarnicza “Babcia” pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.