Radni OSP głosowali nad ekwiwalentem. Sprawa trafiła do sądu

Spór dotyczył uchwały Rady Miejskiej w Gryficach, która określała wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ochotników. Problem pojawił się podczas głosowania. Dwóch radnych należących do OSP uczestniczyło w podejmowaniu decyzji dotyczącej świadczenia dla strażaków. Pojawiło się więc pytanie, czy osoby, których własna sytuacja prawna lub majątkowa może zależeć od wyniku głosowania, powinny brać udział w takim rozstrzygnięciu.

To istotna kwestia, ponieważ ekwiwalent dla strażaków ochotników pochodzi ze środków publicznych. Rada gminy lub miasta ustala jego wysokość, ale musi przy tym przestrzegać obowiązujących przepisów. Co więcej, radni powinni działać zgodnie z prawem również wtedy, gdy decyzja dotyczy środowiska, z którym sami są związani.

WSA w Szczecinie unieważnił uchwałę

W wyroku z 13 sierpnia 2026 r., sygn. II SA/Sz 203/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność uchwały dotyczącej ekwiwalentu dla członków OSP.

Sąd uznał, że radni, których interes prawny dotyczył rozstrzygnięcia, powinni wyłączyć się z głosowania. Jednocześnie podkreślił znaczenie prawidłowej procedury podejmowania uchwał. Nawet jednogłośne poparcie projektu nie usuwa bowiem problemu, jeśli podczas głosowania doszło do naruszenia prawa.

Właśnie dlatego sprawa z Gryfic ma znaczenie również dla innych samorządów. Pokazuje, że nie wystarczy uzyskać większości głosów. Rada musi przede wszystkim zadbać o to, aby wszyscy uczestnicy podejmowali decyzję zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Strażacka uczciwość a pieniądze podatników

Sprawa z Gryfic rodzi pytania o granice łączenia mandatu radnego z działalnością w ochotniczej straży pożarnej. Samo członkostwo w OSP nie oznacza oczywiście konfliktu interesów. Sytuacja komplikuje się jednak wtedy, gdy radny uczestniczy w głosowaniu dotyczącym własnego interesu prawnego lub majątkowego.

Dlatego tak ważne są przejrzystość, odpowiedzialność i przestrzeganie procedur. Strażacka uczciwość nie ogranicza się przecież do gotowości niesienia pomocy. Obejmuje również dbałość o to, by decyzje dotyczące publicznych pieniędzy zapadały zgodnie z prawem. Co istotne, nie oznacza to, że radni należący do OSP nie mogą uczestniczyć w pracach samorządu dotyczących straży. Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, uwzględniającej charakter uchwały oraz przepisy regulujące udział radnego w głosowaniu.

Uchwała straciła moc, ale sąd zbadał jej legalność

W tej sprawie znaczenie miał jeszcze jeden szczegół. Zanim sąd rozstrzygnął spór, zakwestionowana uchwała przestała obowiązywać. Mimo to WSA zbadał jej legalność, ponieważ mogła nadal wpływać na sytuacje prawne z okresu, w którym pozostawała w mocy.

To ważna informacja dla samorządów. Zastąpienie wcześniejszej uchwały nowym dokumentem nie zawsze zamyka sprawę. Jeżeli poprzednie przepisy wywołały określone skutki prawne, sąd nadal może ocenić, czy rada działała zgodnie z prawem.

W konsekwencji samorządy powinny nie tylko starannie przygotowywać nowe regulacje, ale również sprawdzać, czy wcześniejsze uchwały nie zawierały błędów.

Co wyrok oznacza dla innych samorządów?

Rozstrzygnięcie w Gryficach nie oznacza automatycznie, że każda uchwała dotycząca ekwiwalentu OSP narusza prawo. Nie oznacza też, że wszyscy radni będący strażakami ochotnikami muszą wyłączać się z każdego głosowania dotyczącego jednostek OSP. Kluczowe znaczenie ma bowiem konkretna sytuacja oraz to, czy decyzja dotyczy interesu prawnego danego radnego. Z tego powodu samorządy powinny dokładnie analizować podobne przypadki, zamiast stosować jedną zasadę bez względu na okoliczności.

Sprawa z Gryfic przypomina jednak o podstawowej regule: pieniądze podatników wymagają przejrzystych decyzji, a każda uchwała musi powstawać zgodnie z prawem. Nawet jeśli radni jednogłośnie popierają dany projekt, nie zwalnia ich to z obowiązku przestrzegania właściwych procedur.

Fot. osp_lipinki

Artykuł Strażacka uczciwość? Chcieli decydować o pieniądzach dla siebie pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Wyrok dla strażaków OSP. Sąd unieważnił uchwałę w całości

8 października 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę dotyczącą uchwały rady gminy z 26 marca 2025 r. Dokument określał wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych za udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach pożarniczych.

Postępowanie zostało wszczęte po skardze prokuratora z Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Rejonowej w P. z siedzibą w S. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Orzeczenie zostało zarejestrowane pod sygnaturą VIII SA/Wa 625/26. Wyrok jest nieprawomocny.

Sprawa dotyczy pieniędzy dla druhów OSP

Ekwiwalent pieniężny to świadczenie związane z udziałem strażaków ratowników OSP w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach. Zasady jego przyznawania określa ustawa o ochotniczych strażach pożarnych.

Rada gminy ustala wysokość stawek w drodze uchwały, ale musi działać w granicach ustawowego upoważnienia. Lokalne przepisy nie mogą zastępować ani zmieniać zasad określonych przez ustawodawcę.

W analizowanej sprawie sąd zakwestionował uchwałę w całości. Dostępna treść rozstrzygnięcia nie zawiera jednak szczegółowego uzasadnienia, dlatego nie można jednoznacznie wskazać, które konkretne zapisy przesądziły o takim wyniku.

Dlaczego sąd może unieważnić całą uchwałę?

Kontrola sądowa uchwał dotyczących ekwiwalentu ma znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania systemu świadczeń dla ochotników. W przypadku istotnych naruszeń prawa sąd administracyjny może stwierdzić nieważność aktu w całości lub w części.

Nie wystarczy bowiem, że samorząd określi kwotę należną za godzinę udziału w działaniach. Uchwała musi również pozostawać zgodna z ustawowymi zasadami przyznawania świadczenia i nie może wykraczać poza kompetencje rady gminy.

W przypadku wyroku z 8 października nie należy jednak przesądzać, czy podstawą rozstrzygnięcia były błędy dotyczące stawek, sposobu naliczania ekwiwalentu, kręgu osób uprawnionych czy innych elementów uchwały. Do tego potrzebne jest pełne uzasadnienie orzeczenia.

Kolejny wyrok w sprawie ekwiwalentu OSP

Rozstrzygnięcie z 8 października wpisuje się w serię spraw dotyczących uchwał regulujących ekwiwalent dla strażaków ochotników. Wcześniej, 17 września 2026 r., WSA w Warszawie wydał również wyrok w sprawie o sygnaturze VIII SA/Wa 639/26, stwierdzając nieważność całej uchwały dotyczącej tego świadczenia.

Dla strażaków OSP najważniejsze pozostaje to, aby lokalne zasady wypłaty ekwiwalentu były zgodne z prawem. Sam wyrok dotyczący jednej gminy nie oznacza jednak automatycznej zmiany stawek w całym kraju.

Sprawa VIII SA/Wa 625/26 nie jest prawomocna, dlatego jej dalszy bieg może mieć znaczenie dla ostatecznej oceny rozstrzygnięcia.

Fot.Ochotnicza Straż Pożarna Krotoszyn

Artykuł Ekwiwalent dla strażaków OSP pod lupą sądu- zapadł ważny wyrok pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.