Jaką gaśnicę wybrać do domu, samochodu, firmy, warsztatu, a jaką do instalacji fotowoltaicznej? To pytanie warto zadać sobie jeszcze zanim pojawi się pożar. Gaśnica jest jednym z podstawowych urządzeń służących do gaszenia niewielkich pożarów, jednak jej skuteczność zależy przede wszystkim od zastosowanego środka gaśniczego. Nie każda gaśnica nadaje się bowiem do każdego rodzaju pożaru.
Czym właściwie jest gaśnica?
Gaśnica to najczęściej przenośne, a w niektórych przypadkach również przewoźne urządzenie, w którym znajduje się środek gaśniczy. Po uruchomieniu urządzenia jest on wyrzucany pod wpływem ciśnienia i kierowany na źródło ognia.
Na rynku dostępnych jest kilka podstawowych rodzajów gaśnic. Różnią się przede wszystkim środkiem gaśniczym, a tym samym przeznaczeniem.
Dlatego wybierając gaśnicę, nie należy kierować się wyłącznie jej wielkością czy ceną. Najważniejsze jest to, do jakiego rodzaju pożaru będzie przeznaczona.
Jaką gaśnicę wybrać? Najpopularniejsze rodzaje
Gaśnice proszkowe
W gaśnicach proszkowych środkiem gaśniczym jest bardzo drobny proszek. Podczas gaszenia ogranicza on dostęp tlenu do palącego się materiału i pomaga przerwać proces spalania.
Gaśnice proszkowe są uniwersalne i mogą być stosowane m.in. do pożarów:
- materiałów stałych, takich jak drewno, papier czy słoma,
- cieczy palnych, np. benzyny, alkoholu czy lakierów,
- gazów palnych,
- urządzeń elektrycznych – w zakresie określonym przez producenta.
Ich wadą jest jednak pozostawianie proszku, który może być trudny do usunięcia i zanieczyszczać urządzenia.
Gaśnice śniegowe CO₂
Gaśnice CO₂, nazywane również śniegowymi, wykorzystują dwutlenek węgla znajdujący się w butli w postaci skroplonej. Po uwolnieniu gaz gwałtownie się rozpręża i silnie ochładza.
Ten rodzaj gaśnicy szczególnie dobrze sprawdza się przy urządzeniach elektrycznych i elektronicznych, ponieważ po użyciu nie pozostawia proszku ani piany.
Gaśnice CO₂ nie powinny być jednak traktowane jako uniwersalne rozwiązanie. Ich zastosowanie jest zależne od rodzaju pożaru i warunków, w których dochodzi do gaszenia.
Gaśnice pianowe i wodne mgłowe
Gaśnice płynowe obejmują m.in. gaśnice pianowe oraz wodne, w tym wodne mgłowe.
Gaśnica wodna mgłowa – gdzie się sprawdzi?
W gaśnicach wodnych mgłowych środkiem gaśniczym jest odpowiednio przygotowana woda. Wytwarzana podczas działania urządzenia mgła wodna pozwala skutecznie odbierać ciepło i ograniczać rozwój pożaru.
W zależności od konkretnego produktu gaśnice wodne mogą być przeznaczone do pożarów grup A, B, a specjalne wersje również F.
Szczególnie interesującym zastosowaniem są pożary tłuszczów i olejów spożywczych. Do palącego się oleju nie wolno jednak używać zwykłego strumienia wody. Należy stosować gaśnicę przeznaczoną do tego rodzaju pożaru.
Gaśnice wodne mgłowe mogą być również stosowane w miejscach, w których istotne jest ograniczenie zanieczyszczeń po gaszeniu, np. w biurach, archiwach czy muzeach – o ile konkretny model posiada odpowiednie oznaczenie i dopuszczenie.
Jaką gaśnicę wybrać do domu?
W domu potencjalne zagrożenia są bardzo różnorodne. Może dojść zarówno do pożaru wyposażenia czy mebli, jak i urządzenia elektrycznego, kuchenki czy tłuszczu.
Dlatego przy wyborze gaśnicy domowej warto przede wszystkim zwrócić uwagę na jej zakres zastosowania potwierdzony przez producenta.
Dobrym rozwiązaniem może być odpowiednio dobrana gaśnica proszkowa lub wodna mgłowa, a w pobliżu urządzeń elektronicznych dodatkowo gaśnica CO₂.
Kuchnia – szczególna ostrożność
W kuchni największym problemem może być pożar oleju lub tłuszczu. W takim przypadku potrzebna jest gaśnica przeznaczona do pożarów grupy F.
Nie wolno gasić płonącego tłuszczu wodą. Kontakt wody z rozgrzanym olejem może doprowadzić do gwałtownego rozprzestrzenienia ognia.
Jaką gaśnicę wybrać do samochodu?
W samochodzie może dojść zarówno do pożaru materiałów stałych, jak i cieczy palnych czy instalacji elektrycznej.
Dlatego gaśnica samochodowa powinna być dobrana tak, aby obejmowała możliwie szeroki zakres potencjalnych zagrożeń. W praktyce często stosowane są gaśnice proszkowe przeznaczone do pożarów grup A, B i C.
Trzeba jednak pamiętać, że niewielka gaśnica samochodowa służy przede wszystkim do podjęcia próby ugaszenia małego pożaru w początkowej fazie. Jeżeli ogień szybko się rozwija, najważniejsze jest oddalenie się w bezpieczne miejsce i wezwanie służb ratunkowych.
Jaką gaśnicę wybrać do warsztatu?
Warsztat może stwarzać znacznie większe zagrożenie niż typowe pomieszczenie mieszkalne. Mogą znajdować się w nim paliwa, oleje, lakiery, rozpuszczalniki, urządzenia elektryczne czy materiały łatwopalne.
W takim miejscu nie należy ograniczać się do przypadkowo wybranej jednej gaśnicy.
Dobór powinien uwzględniać:
- rodzaj przechowywanych substancji,
- urządzenia znajdujące się w pomieszczeniu,
- wielkość i układ warsztatu,
- potencjalne źródła zapłonu,
- wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej danego obiektu.
W zależności od zagrożeń mogą być potrzebne gaśnice proszkowe, CO₂, pianowe lub specjalistyczne.
Jaką gaśnicę wybrać do firmy i biura?
W biurach istotnym zagrożeniem są przede wszystkim urządzenia elektryczne, instalacje oraz wyposażenie wykonane z materiałów palnych.
W takich miejscach szczególnie ważne jest ograniczenie wtórnych szkód powodowanych przez środek gaśniczy. Dlatego poza odpowiednio dobranymi gaśnicami uniwersalnymi warto rozważyć urządzenia przeznaczone do ochrony sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
W każdym przypadku należy kierować się oznaczeniami konkretnej gaśnicy oraz instrukcją producenta.
A jaka gaśnica do fotowoltaiki?
Instalacja fotowoltaiczna wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ podczas odpowiednich warunków oświetleniowych jej elementy mogą pozostawać pod napięciem.
Przy wyborze sprzętu do ochrony instalacji PV nie powinno się więc kierować wyłącznie nazwą rodzaju gaśnicy. Należy sprawdzić, czy konkretny model jest przeznaczony do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem i do jakiego maksymalnego napięcia.
W pobliżu instalacji elektrycznych często stosuje się gaśnice proszkowe lub CO₂, jednak zawsze trzeba sprawdzić oznaczenia i instrukcję danego urządzenia.
Jaką gaśnicę wybrać? Jaka gaśnica do jakiego pożaru?
Najważniejszą informacją jest oznaczenie znajdujące się na gaśnicy. Wskazuje ono, z jakimi rodzajami pożarów urządzenie może być stosowane.
Gaśnica proszkowa ABC
Może być przeznaczona do gaszenia:
- A – ciał stałych, np. drewna, papieru czy słomy,
- B – cieczy palnych, np. benzyny czy lakierów,
- C – gazów palnych, np. propanu czy metanu.
Jeżeli producent przewidział taką możliwość, gaśnica może być również stosowana do urządzeń elektrycznych w określonym zakresie napięcia.
Gaśnica CO₂
Najczęściej stosowana jest do:
- urządzeń elektrycznych,
- wybranych pożarów grupy B.
Nie pozostawia proszku ani piany, dlatego może być przydatna w miejscach, gdzie szczególnie istotna jest ochrona urządzeń.
Gaśnica pianowa
W zależności od konkretnego modelu może być przeznaczona do pożarów grup A i B, a specjalistyczne wersje również do pożarów grupy F.
Jak sprawdzić, czy gaśnica nadaje się do konkretnego pożaru?
Najważniejsza zasada brzmi: nie zgaduj.
Przed zakupem należy sprawdzić oznaczenia na urządzeniu oraz informacje producenta. To właśnie one określają, do jakich grup pożarów dana gaśnica została przeznaczona.
Liczy się również informacja dotycząca możliwości gaszenia urządzeń elektrycznych oraz maksymalnego napięcia.
Gaśnica to nie wszystko
Nawet najlepiej dobrana gaśnica nie zastąpi właściwego zabezpieczenia przeciwpożarowego. Powinna być łatwo dostępna, odpowiednio oznakowana i utrzymywana w stanie umożliwiającym jej użycie.
A przede wszystkim trzeba pamiętać, że gaśnica służy do gaszenia niewielkiego pożaru w jego początkowej fazie. Jeśli ogień szybko się rozwija albo sytuacja stwarza zagrożenie dla życia, należy natychmiast się oddalić i wezwać pomoc.
Jaką gaśnicę wybrać? Najlepszą nie jest ta, która ma największą pojemność czy najniższą cenę, ale ta, która odpowiada rzeczywistym zagrożeniom występującym w danym miejscu.
Fot. Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie (zdjęcie ilustracyjne)
