12 listopada 2025 roku nasz redaktor naczelny otrzymał możliwość uczestnictwa w spotkaniach z dr. Sławoszem Uznańskim-Wisniewskim, które odbyły się na Uniwersytecie Medycznym im. Piastów Śląskich we Wrocławiu oraz na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu. Podczas spotkań udało się dowiedzieć oraz osobiście zapytać pana Sławosza o kilka ciekawostek z zakresu ochrony przeciwpożarowej i pierwszej pomocy na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).
Typy pożarów
Ze względu na konstrukcję ISS na stacji mogą wystąpić dwa rodzaje pożarów. Pierwszy z nich to pożar w szafach z elektroniką, gdzie podczas codziennej pracy może dojść do usterki. Drugim rodzajem pożaru jest pożar otwarty, czyli poza szafami, w bezpośredniej przestrzeni wewnętrznej ISS.
Jak wykrywany jest pożar
Na ISS pożar wykrywany jest za pomocą czujników dymu umiejscowionych w wielu miejscach. W przypadku wykrycia pożaru wentylacja w danym module zostaje zatrzymana, a sam pożar powinien się wypalić, spalając pozostały w module tlen.
Zadania w przypadku pożaru
Załoga ISS przed lotem na stację przechodzi wiele szkoleń na wypadek sytuacji awaryjnych, w tym również pożaru, aby móc szybko go ugasić, a nie czekać, aż sam się wypali po odcięciu wentylacji. Podczas szkoleń uczą się więc, jak gasić pożary w szafach z elektroniką oraz w przestrzeni ISS za pomocą dedykowanych gaśnic. Szkolenia obejmują także prawidłowe zachowanie w kapsule Dragon podczas lotu na ISS.
Gaśnice na ISS
Na ISS do gaszenia pożarów przeznaczone są dwa typy gaśnic:
- gaśnice CO₂, którymi można w szczególności gasić pożary w szafach z elektroniką,
- gaśnice wytwarzające mgłę wodną, przeznaczone głównie do gaszenia baterii litowych.
Pierwsza pomoc na ISS
Sytuacje kryzysowe na ISS to nie tylko pożary, ale również zdarzenia medyczne, które mogą być ich następstwem. Dlatego na takie okoliczności załoga również przechodzi szereg szkoleń, aby samodzielnie potrafić udzielić pierwszej pomocy.
Jednym z głównych tematów szkoleń jest prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej w warunkach braku grawitacji. Nauka prowadzenia RKO w stanie nieważkości odbywa się w samolocie wykonującym loty paraboliczne. Samo RKO wykonuje się „do góry nogami”, aby móc zaprzeć nogi o ścianę ISS, co pozwala na skuteczne wykonywanie ucisków klatki piersiowej.
W ramach pierwszej pomocy szkolenie obejmuje także podawanie leków ratujących życie. Astronauci uczą się przede wszystkim wykonywania dostępu doszpikowego, ponieważ uzyskanie dostępu do żyły w stanie nieważkości jest szczególnie trudne.
Materiał prasowy zrealizowany we współpracy z red. Sarą Stanisz-Szachnowską z Bloga „Służba Policyjna Okiem Reportera”
Fot. Sara Stanisz-Szachnowska (4)
