„Z góry widać więcej.” Z tym powiedzeniem zgodzi się każdy, kto choć raz brał udział w dużej akcji ratowniczej z powodu pożaru lub powodzi. Wykorzystanie zdjęć dronowych stało się nieodłącznym elementem takich działań i znacznie ułatwiło proces decyzyjny czy szacowanie strat. Teraz, polscy strażacy mogą patrzeć na rozwijające się na Ziemi żywioły także okiem satelitów, krążących nawet kilkadziesiąt kilometrów nad naszymi głowami.
Od satelity do gotowej mapy
Choć wykorzystanie technik satelitarnych w ratownictwie brzmi poważnie, w rzeczywistości nie trzeba być ekspertem, żeby móc z nich korzystać. Od marca tego roku działa Civil Security Hub Poland (CS Hub PL), pierwszy taki ośrodek w Europie, który powstał przy współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) i ma jeden cel: przełożyć skomplikowane dane satelitarne na proste i użyteczne w akcji informacje, np. w postaci gotowych map i analiz.
Mapa pokazująca maksymalny zasięg wody podczas powodzi, analiza zmiany przebiegu koryta rzeki czy precyzyjne wskazanie obszaru rozprzestrzeniania się ognia w czasie pożaru – to tylko przykłady informacji, jakie mogą dostarczyć dane satelitarne w krótkim czasie. Odpowiednio opracowane i przeanalizowane przez ekspertów, trafiają w ręce strażaków w takiej formie, którą można łatwo otworzyć np. na tablecie, także w terenie.
Powódź z 2024r. – żywioł monitorowany z kosmosu
Podczas powodzi w 2024r. Centrum Informacji Kryzysowej CBK PAN przy współpracy z firmą ICEYE, w ramach działań pilotażowych CS Hub PL, przeprowadziło pierwszy na tak szeroką skalę satelitarny monitoring powodzi. Efekt? Do wojewodów, straży pożarnej i służby hydrologicznej dostarczono w trybie pilnym ponad 100 map, opartych na danych pochodzących z satelitów SAR. Ten rodzaj obserwacji daje ogromną przewagę, ponieważ satelity radarowe „widzą” także w nocy, niezależnie od sytuacji pogodowej i wykrywają obiekty z dokładnością nawet do kilkudziesięciu centymetrów.
Pracujące na miejscu zespoły zyskały dostęp do aktualizowanych cyklicznie informacji o zasięgu powodzi, głębokości wody w kluczowych obszarach, a nawet o lokalizacji budynków dotkniętych kataklizmem. Z informacji opartych na technikach satelitarnych korzystano także m.in. w trakcie pożaru w Biebrzańskim Parku Narodowym i po wystąpieniu katastrofy ekologicznej na Odrze.
Lepsza świadomość sytuacyjna, większa skuteczność działań
Dotychczasowe przykłady wykorzystania danych satelitarnych w akcjach ratowniczych w Polsce potwierdzają, że lepsza ocena sytuacji wyraźnie przekłada się na sprawniejsze planowanie działań i zwiększa ich skuteczność. Szybki dostęp do pełnego obrazu skali zjawiska pozwala m.in. skuteczniej koordynować siły i środki, wskazuje obszary wymagające interwencji i umożliwia prognozowanie dalszego rozwoju sytuacji. Kluczowe jest takie opracowanie skomplikowanych danych, żeby każdy, także osoby niezwiązane z branżą technologii kosmicznych, mogły je odczytać i szybko wyciągnąć wnioski.
O Civil Security Hub Poland
CS HUB PL działa na rzecz wdrażania innowacyjnych rozwiązań opartych na technikach satelitarnych na potrzeby ratownictwa, ochrony ludności i zarządzania kryzysowego. Hub łączy dostawców technologii z użytkownikami, umożliwiając testowanie, optymalizację oraz operacyjne wykorzystanie rozwiązań opartych na danych satelitarnych i dronowych. Jego ambicją jest dążenie do maksymalnie efektywnego wykorzystywania innowacji oraz przełamywanie barier organizacyjnych i technicznych. Civil Security Hub Poland jest częścią inicjatywy Europejskiej Agencji Kosmicznej pod nazwą Space Resilience Nodes. To pierwszy ośrodek powstały w ramach programu, który będzie wzorem dla kolejnych, planowanych w innych europejskich krajach. Więcej na: cshub.pl.
Materiał powstał dzięki Civil Security Hub Poland
Fot. W. Pruss (AI), Centrum Informacji Kryzysowej Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk
