Coraz więcej budynków wyposażonych jest w instalacje fotowoltaiczne. Wraz z rozwojem fotowoltaiki pojawia się jednak również pytanie o bezpieczeństwo takich instalacji. Pożar fotowoltaiki może być szczególnie niebezpieczny, dlatego w przypadku pojawienia się ognia najważniejsze jest właściwe rozpoznanie zagrożenia i szybka reakcja.
Czy każdy pożar fotowoltaiki można próbować ugasić samodzielnie? Kiedy sięgnąć po gaśnicę, a kiedy natychmiast się ewakuować i wezwać straż pożarną?
Pożar fotowoltaiki – czy instalacje PV często się palą?
Pożary związane z instalacjami fotowoltaicznymi stanowią niewielką część wszystkich zdarzeń pożarowych. Nie oznacza to jednak, że ryzyko można całkowicie wykluczyć.
Nieprawidłowo zaprojektowana, wykonana lub eksploatowana instalacja może zwiększać ryzyko wystąpienia awarii, która w określonych warunkach może doprowadzić do powstania pożaru.
Dlaczego pożar fotowoltaiki jest szczególnym zagrożeniem?
Instalacja PV może wytwarzać energię elektryczną, gdy na panele pada światło. Dlatego samo odłączenie instalacji od sieci nie musi oznaczać, że wszystkie jej elementy przestają być źródłem zagrożenia elektrycznego.
Uszkodzone przewody i elementy instalacji
Podczas pożaru może dojść do uszkodzenia przewodów, złączy oraz innych elementów instalacji. Ich dotykanie lub zbliżanie się do nich może być niebezpieczne.
Pożar na dachu
Szczególnie trudna sytuacja występuje wtedy, gdy pożar fotowoltaiki obejmuje dach budynku. Ogień może szybko rozprzestrzeniać się na kolejne elementy konstrukcji, a dostęp do miejsca pożaru może być utrudniony.
Pożar fotowoltaiki – czy można użyć gaśnicy?
Gaśnica służy przede wszystkim do szybkiego reagowania na niewielki pożar, pod warunkiem że podjęcie próby gaszenia nie stwarza zagrożenia dla osoby podejmującej interwencję.
Jeżeli widzisz niewielki płomień, który nie rozprzestrzenia się szybko, a do miejsca pożaru możesz bezpiecznie dotrzeć i masz zapewnioną możliwość natychmiastowej ewakuacji, można podjąć próbę ugaszenia ognia przy użyciu odpowiedniej gaśnicy.
Jaka gaśnica przy pożarze instalacji PV?
W sytuacji pożaru fotowoltaiki szczególne znaczenie ma właściwy dobór środka gaśniczego. W opisanej sytuacji najbezpieczniejszym rozwiązaniem będzie wykorzystanie gaśnicy proszkowej, o ile jej użycie jest zgodne z przeznaczeniem urządzenia i warunkami pożaru.
Trzeba jednak pamiętać, że użycie gaśnicy nie może oznaczać narażenia własnego życia lub zdrowia.
Kiedy nie próbować gasić pożaru fotowoltaiki?
Nie każdy pożar fotowoltaiki powinien być gaszony przez osoby postronne.
Jeżeli ogień obejmuje większą część instalacji, dach, elewację lub pomieszczenie, samodzielne gaszenie może być zbyt niebezpieczne.
Nie podejmuj próby gaszenia również wtedy, gdy:
- nie masz bezpiecznego dostępu do miejsca pożaru,
- nie masz drogi szybkiej ewakuacji,
- ogień szybko się rozprzestrzenia,
- pojawia się intensywne zadymienie,
- widoczne są uszkodzone przewody,
- istnieje ryzyko zawalenia konstrukcji,
- nie masz odpowiedniej gaśnicy.
Pożar fotowoltaiki – najważniejsza jest ewakuacja
Jeżeli sytuacja zaczyna wymykać się spod kontroli, priorytetem jest ewakuacja.
Nie próbuj ratować wyposażenia domu kosztem własnego bezpieczeństwa. W przypadku większego pożaru należy opuścić zagrożony obszar i wezwać straż pożarną.
Pożar fotowoltaiki – kiedy dzwonić pod 112?
Telefon pod numer 112 należy wykonać jak najszybciej, gdy tylko pojawia się realne zagrożenie pożarowe.
Podczas zgłoszenia warto przekazać:
- dokładny adres miejsca zdarzenia,
- informację, że budynek posiada instalację fotowoltaiczną,
- informację, gdzie znajduje się ognisko pożaru,
- informację o osobach znajdujących się w budynku,
- inne istotne informacje dotyczące zagrożenia.
Nie należy obawiać się wezwania straży pożarnej. W sytuacji zagrożenia lepiej zgłosić pożar odpowiednio wcześnie niż zwlekać z powiadomieniem służb.
Nie dotykaj uszkodzonych przewodów
Podczas pożaru fotowoltaiki szczególnie niebezpieczne mogą być uszkodzone przewody i elementy instalacji elektrycznej.
Nie należy ich dotykać ani próbować samodzielnie przemieszczać.
Czy po ugaszeniu pożaru instalacja nadal może być niebezpieczna?
Tak. Pozorne ugaszenie ognia nie oznacza automatycznie, że zagrożenie elektryczne zniknęło.
Część przewodów instalacji PV może nadal znajdować się pod napięciem. Dlatego po pożarze fotowoltaiki nie należy samodzielnie sprawdzać ani dotykać uszkodzonych elementów.
Pożar fotowoltaiki – czego nie robić?
W przypadku pożaru instalacji PV należy przede wszystkim unikać ryzykownych działań.
Nie zbliżaj się do uszkodzonej instalacji
Uszkodzone przewody i elementy elektryczne mogą stwarzać zagrożenie porażeniem.
Nie ryzykuj życia dla mienia
Dokumenty, sprzęt czy inne wyposażenie można próbować uratować tylko wtedy, gdy sytuacja jest bezpieczna. Żadne przedmioty nie są warte ryzykowania zdrowia lub życia.
Nie czekaj z wezwaniem straży pożarnej
W przypadku rozwijającego się pożaru czas ma ogromne znaczenie. Jeśli ogień nie jest niewielki i łatwy do opanowania, należy przede wszystkim zadzwonić pod 112.
Gasić czy uciekać? Prosta zasada
W przypadku pożaru fotowoltaiki warto pamiętać o jednej podstawowej zasadzie:
Jeżeli możesz bezpiecznie ugasić niewielki pożar – możesz podjąć próbę gaszenia. Jeżeli nie masz pewności, że jest to bezpieczne – ewakuuj się i wezwij straż pożarną.
Nie należy podejmować działań, które uniemożliwią szybką ucieczkę z zagrożonego miejsca.
Pożar fotowoltaiki – bezpieczeństwo przede wszystkim
Instalacja fotowoltaiczna nie oznacza automatycznie wysokiego ryzyka pożaru, jednak każde zdarzenie związane z ogniem i instalacją elektryczną wymaga szczególnej ostrożności.
Najważniejsze jest bezpieczeństwo ludzi. Jeżeli pożar jest większy, szybko się rozprzestrzenia lub nie masz możliwości bezpiecznego podejścia i natychmiastowej ewakuacji, nie ryzykuj.
Opuść zagrożony obszar, ostrzeż innych i zadzwoń pod 112. Strażacy dysponują odpowiednim sprzętem i wiedzą, aby ocenić zagrożenie oraz przeprowadzić działania ratowniczo-gaśnicze.
Fot. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Zakopanem, Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Szamotułach, Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Gdyni
