Nie każda jednostka OSP będzie przygotowywać się do tych samych zadań. Strażacy ochotnicy mają zyskać nowe specjalizacje w ramach systemu ochrony ludności i obrony cywilnej. PSP rozpoczęła proces profilowania jednostek, a nowe wymagania w OSP obejmują cztery główne kierunki działania: ewakuację, logistykę, pomoc medyczną i działania humanitarne. Wiadomo już, jakie zadania czekają na druhów, jak będą dobierane jednostki i ile pieniędzy państwo przeznaczy na ich przygotowanie.
Nowe wymagania w OSP. PSP rozpoczyna profilowanie jednostek
Profilowanie jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych to jeden z ważnych elementów rozwoju systemu ochrony ludności i obrony cywilnej (OLiOC). Zmiana zakłada przypisanie poszczególnym jednostkom określonych specjalizacji, dzięki którym będą mogły skuteczniej wspierać mieszkańców podczas poważnych kryzysów, klęsk żywiołowych czy innych sytuacji nadzwyczajnych. Podstawę stanowią rekomendacje Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej oraz założenia rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031. Rada Ministrów przyjęła go 6 października 2026 roku, a dokument zakłada wyznaczanie jednostek OSP do czterech profili operacyjnych.
Proces przygotowań widać już na poziomie powiatów. 30 października spotkanie dotyczące profilowania odbyło się w KP PSP w Ostrzeszowie, natomiast 2 listopada podobne rozmowy przeprowadzono w Komendzie Powiatowej PSP w Powiecie Warszawskim Zachodnim. Z kolei 3 listopada rekomendacje KG PSP omawiano w Sokołowie Podlaskim.
Cztery profile OSP. Jakie zadania otrzymają strażacy?
Nowy system zakłada podział jednostek na cztery główne specjalizacje. Każda z nich odpowiada innym potrzebom związanym z ochroną ludności.
1. Profil ewakuacyjny
Jednostki o tym profilu będą wspierać ewakuację ludzi, zwierząt oraz mienia. Do ich zadań należeć będzie również organizowanie punktów załadunku, pomoc osobom o ograniczonej samodzielności oraz poszukiwanie osób zaginionych i zagrożonych. Ważnym elementem będzie także zabezpieczanie dóbr kultury.
2. Profil logistyczny – tutaj kluczowe znaczenie będzie miało zabezpieczenie podstawowych potrzeb mieszkańców. Strażacy pomogą organizować miejsca tymczasowego zakwaterowania, zapewniać wyżywienie, dostarczać wodę pitną i uzdatniać wodę użytkową. W zakres zadań wejdzie również dystrybucja paliw oraz doraźne zasilanie obiektów przy wykorzystaniu agregatów.
3. Profil medyczny – jednostki przygotowane do tego rodzaju działań będą wspierać organizację i obsługę tymczasowych miejsc pomocy medycznej oraz doraźnych szpitali. Ich zadania obejmą również mobilną pomoc medyczną i dostarczanie leków, szczególnie tam, gdzie dostęp do standardowej opieki zdrowotnej będzie utrudniony.
4. Profil humanitarny – ten kierunek z kolei obejmie przede wszystkim obsługę obiektów zbiorowej ochrony oraz punktów pomocy humanitarnej. Strażacy będą również wspierać powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie mieszkańców, a także organizować punkty ewidencyjno-informacyjne.
Tak zdefiniowane, wyżej wymienione profile, mają pozwolić na lepsze wykorzystanie potencjału ochotniczych straży pożarnych i sprawniejszą organizację pomocy w sytuacjach kryzysowych
Nowe wymagania w OSP. Liczyć się będą konkretne możliwości
Istotną kwestią pozostaje sposób przypisywania jednostek do poszczególnych specjalizacji. Nie chodzi bowiem o to, aby każda OSP wykonywała wszystkie zadania. PSP i samorządy mają uwzględniać rzeczywiste możliwości konkretnych jednostek.
Ważne będą przede wszystkim trzy elementy:
- Potencjał osobowy – liczba druhów i możliwości zaangażowania ich w działania.
- Wyposażenie – posiadany sprzęt oraz możliwości jego wykorzystania.
- Zaplecze lokalowe – warunki, którymi dysponuje jednostka.
Takie kryteria przedstawiono podczas spotkania w Powiecie Warszawskim Zachodnim 2 listopada. W powiecie ostrzeszowskim z kolei pod koniec października wytypowano jednostki do czterech profili, uwzględniając charakter poszczególnych zadań. Oznacza to zatem, że przyszła specjalizacja OSP ma wynikać z analizy lokalnych zasobów, a nie z identycznego schematu narzuconego wszystkim jednostkom.
Co najmniej jedna profilowana OSP w każdej gminie
Program OLiOC zakłada także, że docelowo w każdej gminie co najmniej jedna jednostka OSP będzie przygotowana do realizacji zadań zgodnie z przypisanym profilem. Nie oznacza to jednak, że na tym zakończy się rozwój pozostałych jednostek. Przygotowania rozpoczęły się w 2026 roku. Następnie, w latach 2027–2030, państwo planuje stopniowo zwiększać gotowość modułów zadaniowych – od co najmniej 25 proc. do pełnej gotowości. To oznacza kilkuletni proces obejmujący nie tylko wyznaczenie jednostek, lecz także ich przygotowanie organizacyjne, szkoleniowe i sprzętowe.
Nowe wymagania w OSP. Setki milionów złotych na przygotowanie.
Nowe zadania będą wymagały odpowiedniego wyposażenia. Dlatego program OLiOC przewiduje również konkretne środki na doposażenie i przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych.
Planowane kwoty to:
| Rok | Środki na przygotowanie OSP |
|---|---|
| 2027 | 310 mln zł |
| 2028 | 330 mln zł |
| 2029 | 350 mln zł |
| 2030 | 370 mln zł |
| Łącznie | 1,36 mld zł |
To pokazuje, jak duży nacisk państwo kładzie na przygotowanie OSP do działań wykraczających poza tradycyjne ratownictwo gaśnicze. Przed jednostkami i samorządami kilka lat zmian, które mają zwiększyć możliwości reagowania na zagrożenia i poprawić bezpieczeństwo mieszkańców.
Fot. Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach
