W przypadku zauważenia pożaru należy niezwłocznie zaalarmować osoby przebywające w strefie zagrożenia oraz wezwać straż pożarną, dzwoniąc pod bezpłatny numer telefonu 112! To pierwszy krok do szybkiego i skutecznego opanowania zagrożenia i zminimalizowania jego rozmiarów.

Co zrobić – krok po kroku – gdy zauważysz pożar?

1. zaalarmować niezwłocznie, przy użyciu wszystkich dostępnych środków osoby będące w strefie zagrożenia;
2. wezwać straż pożarną, dzwoniąc na bezpłatny numer 112;
3. podać dyspozytorowi spokojnie i wyraźnie:
   • co się pali, na którym piętrze;
   • adres i nazwę obiektu;
   • czy jest zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego;
   • swoje imię i nazwisko, numer telefonu, z którego nadawana jest informacja o zdarzeniu;
   • po podaniu informacji nie odkładać słuchawki do chwili potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia, poniważ dyspozytor może zażądać od nas informacji niezbędnych do dokładniejszego zlokalizowania miejsca, informacji o dojeździe, innych zagrożeniach, które mogą być ważne dla służb ratunkowych:
4. przystąpić niezwłocznie – w miarę możliwości psychofizycznych – przy użyciu miejscowych środków gaśniczych do gaszenia pożaru.

Pamiętaj – nie bój się zgłaszać zagrożenia! Nie czekaj, jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości – nawet w przypadku samodzielnego ugaszenia pożaru – także w kwestii jego prawidłowego dogaszenia. Strażacy i pozostałe służby ratunkowe są dla Was – Wasze bezpieczeństwo jesy dla nich najważniejsze!

Fot. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Limanowej

Artykuł Widzisz pożar? pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Strażacy przeprowadzający czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku mieszkalnym mają prawo do wstępu do wszystkich obiektów i pomieszczeń. Dotyczy to zarówno kontroli zapowiedzianych, jak i doraźnych, które jest możliwe tylko w dwóch szczególnych przypadkach, jeżeli: 

1. powzięto informację o możliwości występowania w miejscu ich przeprowadzania zagrożenia życia ludzi (termin sprecyzowany w § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2023 r. poz. 822 z późn. zm.)) lub bezpośredniego niebezpieczeństwa powstania pożaru, lub poważnej awarii przemysłowej; 
2. przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych jest niezbędne w celu dokonania ustaleń w zakresie wstępnego ustalania nieprawidłowości, które przyczyniły się do powstania pożaru oraz okoliczności jego rozprzestrzenienia się lub zbierania informacji niezbędnych do wykonania analizy poważnej awarii przemysłowej i formułowania zaleceń. 

Czy należy jednak obawiać się kontroli ze strony strażaków?

Zdecydowanie nie

Kontrole funkcjonariuszy mogą dotyczyć wszystkich obiektów i pomieszczeń, z wyjątkiem pomieszczeń mieszkalnych – o czym informuje nas art. 23 ust. 11 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Oznacza to, że czynności kontrolno-rozpoznawcze nie mogą być przeprowadzone w mieszkaniu. W przypadku kontroli w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, funkcjonariusze skupiają się głównie na częściach wspólnych, tj.

• na ciągach komunikacyjnych stanowiących drogi ewakuacyjne (korytarze, przejścia, klatki schodowe)
• w części garażowej,
• w częściach wspólnych piwnicy.

Nie zapukają zatem do mieszkań

Fot. Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu

Artykuł Czy Strażacy mogą kontrolować mieszkania? pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Podobnie jak w innych służbach mundurowych – np. w wojsku – również w Państwowej Straży Pożarnej (PSP) wszyscy funlcjonariusze przynależą do określonych jednostek, które z kolei grupują się w większe jednostki. W ramach takiego podziału wyróżnić należy podział na jednostki organizacyjne (komendy, szkoły) oraz pododdziały operacyjne, takie jak zastępy, sekcje, plutony i kompanie, które działają w ramach Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) oraz Centralnego Odwodu Operacyjnego (COO).

Pododdziały i oddziały operacyjne

Poszczególne poddodziały i oddziały w PSP – od jednostki najmniejszej do największej przedtawiają się następująco:

• rota – dwuosobowy zespół ratowników wchodzący w skład zastępu lub specjalistycznej grupy ratowniczej – zazwyczaj to dwóch ratowników pracujących razem (np. wchodzący do zadymionego pomieszczenia lub udzielający KPP).
• zastęp: podstawowa jednostka (3-6 ratowników) z pojazdem gaśniczym/specjalnym – czyli tzw. obsada wozu, mogąca samodzielnie realizować działania (dowódca, kierowca, ratownik);
• sekcja: pododdział składający się z dwóch zastępów (9-12 ratowników) – pozwala na prowadzenie bardziej złożonych działań, gdzie jeden zastęp wspiera drugi – może go np. asekurować, podmieniać podczas działań.
• pluton: pododdział składający się z 3-4 zastępów lub dwóch sekcji, najczęściej tworzone jako plutony wspierające, np. o profilu gaśniczym lub ratowniczym.
• kompania: oddział składający się z 8-16 zastępów (często 3 plutony + dowództwo), zdolny do samodzielnych działań na dużym obszarze, np. podczas gaszenia lasów lub powodzi.
• batalion: oddział składający się z 3-5 kompanii, formowany głównie w ramach Centralnego Odwodu Operacyjnego (COO) do działań ogólnokrajowych

Fot. Komenda Wojewódzka PSP Olsztyn/X, Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy

Artykuł Rota, zastęp, pluton, kompania, batalion pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Odwody operacyjne PSP to wydzielone siły i środki (kompanie, bataliony) Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), przeznaczone do długotrwałych i/lub obejmujących znaczny obszar działań ratowniczo-gaśniczych, gdy występuje potrzeba wzmocnienia sił lokalnych siłami z zewnątrz, dysponującymi specjalistycznym sprzętem lub wyspecjalizowanymi ratownikami. Przeznaczone są do działań, których rozmiar przekracza interwencyjny poziom kierowania.

Odwody operacyjne działaja na dwóch poziomach:

• Centralny Odwód Operacyjny (COO) podległy Komendantowi Głównemu PSP oraz
• Wojewódzkie Odwody Operacyjne

Odwody mają ustaloną strukturę, stały skład sekcji i plutonów – włączone są do niego nie tylko zastępy wskazane kryptonimami pojazdów pożarniczych (ruchome składy w zależności od dziennej obsady danego wozu – funkcjonariusze nie są w nich wkazani imiennie), ale także funkcyjni funkcjonariusze wymienieni z imienia i nazwiska, co zapewnia wysoką mobilność i szybkie wdrożenie do działań, co jest szczególnie ważne przy dużych pożarach, klęskach żywiołowych, katastrofach budowlanych lub technicznych wymagających specjalistycznego sprzętu.

Jak zorganizowane są odwody operacyjne?

Każdy odwód operacyjny posiada zorganizowaną strukturę, w skład której wchodzą:

• dowództwo i sztab: osoby odpowiedzialne za kierowanie działaniami, np. funkcjonariusze Komendy Głównej PSP w przypadku COO.
• pododdziały PSP: strażacy z danego terenu zorganizowani w kompanie i plutony gaśnicze lub specjalistyczne grupy ratownicze (SGR), m. in.:
  • ratownictwo chemiczno-ekologiczne
  • ratownictwo techniczne
  • ratownictwo wodno-nurkowe i sonarowe
  • poszukiwawczo-ratownicze
  • ratownictwo wysokościowe
• zespoły wsparcia psychologicznego.
• sekcje specjalne: np. sekcje obozowiskowe (SA PSP Poznań, CS PSP Częstochowa), sekcje zapasowego zasilania energetycznego (typu E)

Fot. Ochotnicza Straż Pożarna Krotoszyn

Artykuł Odwody operacyjne Straży Pożarnej pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Obszary wysuszonej roślinności, która – nawet samodzielnie, a w zestawieniu z dużą aktywnością czynnika ludzkiego – skutkuje gwałtownym wzrostem ilości pożarów W rozprzestrzenianiu ognia pomaga także wiatr.

I nie chodzi tu jedynie o celowe podpalanie pozostałości roślinnych, które – błędnie – rozumiane jest jako wzbogacanie gleby – i od dłuzszego już czasu podlega sankcjom karnym. Chodzi także o bezmyślne wyrzucanie niedopałków czy to podczas przemierzania leśnych szlaków, czy podczas podróży autem, czy pozostawnie szklanych opakowań, butelek i ich fragmantów – takie zachowanie niejednokrotnie powoduje powstanie pożarów, które są trudne do opanowania i niosą za sobą tragiczne – dla fauny, flory i ludzi – konsekwencje.

Osoby, które wbrew logice decydują się na wypalanie traw, przekonane są że w pełni kontrolują sytuację i w razie potrzeby, w porę zareagują. Niestety mylą się i czasami kończy się to tragedią. W przypadku gwałtownej zmiany jego kierunku, pożary bardzo często wymykają się spod kontroli i przenoszą na pobliskie lasy i zabudowania. Niejednokrotnie w takich pożarach ludzie tracą dobytek całego życia. Występuje rów­nież bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

Konsekwencje prawne

W Polsce wypalanie traw jest nielegalne i podlega sankcjom prawnym. Za celowe wzniecenie ognia grozi mandat, kara grzywny, a nawet pozbawienie wolności. Zasady te mają na celu ochronę środowiska i zapobieganie sytuacjom zagrażającym zdrowiu i życiu. Ci, którzy mimo wszystko chcą ryzykować, muszą również liczyć się z konsekwencjami:

Ustawa z dnia 1 września 2022 roku w ustawie o ochronie przyrody:

Art. 130a.  [Kara za wypalanie roślinności] 
pkt. 1. Kto usuwa roślinność przez wypalanie z gruntów rolnych, obszarów kolejowych, pasów przydrożnych, trzcinowisk lub szuwarów, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 30 000 złotych

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r. Nr 12, poz. 59 z późn. zm.);

Art. 30 ust. 3 … „w lasach oraz na terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od granicy lasu, zabrania się działań i czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo, a w szczególności:
– rozniecenia ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego, korzystania z otwartego płomienia, wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych”.

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2018 r., poz. 618 z późn. zm.)

Art. 82 – kara aresztu, nagany lub grzywny, której wysokość w myśl art. 24, § 1 może wynosić od 20 do 5000 zł. Art. 163. § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2017r. poz. 2204 z późn. zm.) stanowi: „Kto sprowadza zdarzenie, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, mające postać pożaru, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10”.

Pamiętajmy, że chrona przyrody, to nasza wspólna odpowiedzialność. Każdy z nas – swoim działaniem i edukacją innych – może przyczynić się do zapobiegania pożarom i do ochrony otaczającej nas przyrody. Reagujmy, gdy widzimy niebezpieczne działania, i pamiętajmy, że zdrowe i bezpieczne środowisko to fundament naszej przyszłości.

Fot. Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Mysłowicach, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Mirosław Rusiecki – Lasy Państwowe, Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Słupsku, Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu,

Artykuł Pożary traw i lasów pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Artykuł Sprawna ewakuacja w 60 sekund z przygotowanym plecakiem pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

28 kwietnia br. Komendant Główny PSP podpisał „Program szkolenia doskonalącego z zakresu działania rot asekuracyjnych”. Można się z nim zapoznać w Bazie Wiedzy pod poniższym linkiem:
PROGRAM SZKOLENIA DOSKONALĄCEGO Z ZAKRESU DZIAŁANIA ROT ASEKURACYJNYCH

W zakładce Gaszenie pożarów pojawił się również nowy materiał dydaktyczny „Skrypt do szkolenia doskonalacego z zakresu działania rot asekuracyjnych”
SKRYPT DO SZKOLENIA DOSKONALĄCEGO Z ZAKRESU DZIAŁANIA ROT ASEKURACYJNYCH

Program ma służyć ujednoliceniu standardów szkoleniowych i wsparciu jednostek w przygotowaniu zajęć praktycznych i teoretycznych. Obie publikacje adresowane są do jednostek PSP oraz ochotniczych straży pożarnych, które mogą wykorzystać program i skrypt jako wsparcie przy organizacji szkoleń doskonalących.

Fot. Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej

Artykuł Roty asekuracyjne – nowy program i skrypt już w Bazie Wiedzy pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Sezon grillowy wystartował, majówka sie rozpoczęła – czas zatem na trudne pytania. Czy można rozpalić grilla na balkonie w bloku? Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Polskie prawo nie zakazuje tego wprost, ale za nieroztropne grillowanie grozi mandat, a w skrajnych przypadkach nawet więzienie.

Pomimo braku ogólnopolskiej regulacji, dotyczącej grillowania na balkonach – może ono byc regulowane prawem miejscowym – a dokładniej w regulaminach spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych. Tam nierzadko pojawia się zapis zakazujący grillowania. Wynika to ze stwarzania zagrożenia pożarowego oraz uciążliwości grillowania dla sąsiadów. 

Grillowanie na balkonie a kary finansowe

Grillowanie na balkonie, jeśli powoduje uciążliwości dla sąsiadów, może być karalne. Policja lub straż miejska mogą wówczas nałożyć mandat w wysokości do 500 złotych. Co więcej, jeżeli zakłócenie spokoju jest skutkiem działania osoby będącej pod wpływem alkoholu, może ona spodziewać się grzywny nie niższej niż 1000 zł.

Grillowanie a stwarzanie zagrożenia pożarowego

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, zabronione jest wykonywanie czynności mogących spowodować pożar – a za taką może zostać uznane grillowanie na balkonie.

Odnotowuje się przypadki pożarów na skutek użycia grillów na balkonach, czy też tarasach. – Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie

Nieroztropne grillowanie w pobliżu łatwopalnych elementów balkonu: firan, plastikowych mebli czy suchych roślin, może zostać zakwalifikowane jako naruszenie tych przepisów. Jeśli wskutek używania grilla dojdzie do zaprószenia ognia i pożaru zastosowanie znajdzie art. 82 Kodeksu wykroczeń, w szczególności § 1 pkt 1, który penalizuje “niedozwolone używanie otwartego ognia oraz stosowanie innych czynników mogących zainicjować zapłon materiałów palnych”, oraz § 5, zgodnie z którym karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny podlega każdy, kto “w inny sposób nieostrożnie obchodzi się z ogniem”. Grzywna za takie wykroczenie może wynieść do 5 tys. zł, a przepisy przewidują także karę aresztu. Jeśli natomiast wskutek grillowania pod niedostatecznym nadzorem dojdzie do pożaru zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób, kara może być jescze wyższa. W tym przypadku grillującemu grozić może nawet pozbawienie wolności od roku do 10 lat (art. 163 Kodeksu karnego). 

Fot. Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie

Artykuł Czy można używać grilli gazowych na balkonie? pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Rezygnacja z GRMed

Wbrew wczesniejszym zapowiedziom i planom strażacy nie będą tworzyli doraźnych Grup Ratownictwa Medycznego (GRMed), które w 2021 r. mógł powołać Komendant Wojewódzki. Zamiast tego skupiono się na systemowym prowadzeniu przez Komendantów Wojewódzkich rejestru ratowników medycznych oraz utrzymywaniu gotowości operacyjnej w oparciu o pojazdy ratownictwa medycznego. Wobec nich utworzone zostały procedury dysponowania.

Medycy i ich umundurowanie

Podkreślono odrębność prowadzonych działań medycznych. Nowy załącznik nr 13 wprowadził standard umundurowania i wyposażenia osobistego ratownika medycznego w jednostkach PSP. Wiodącym kolorem umundurowania medyków w PSP staje się – podobnie jak u wszystkich funkcjonariuszy – piaskowy Coyote. W skład zestawu wchodzi: bluza robocza oraz spodnie robocze, lekki hełm ratowniczy, latarka czołowa, kamizelki taktyczne dla roty medycznej, KMDR i TRIAGE. Podczas działań ratowniczych, zgodnie z “Zasadami” z 2026 r. wyznaczona do działań medycznych rota – niezależnie od posiadaia lub nie statusu ratwonika medycznego – powinna być wyposażona w kamizelki taktyczne.

Wyposażenie ratownika medycznego

Co nowe zasady wprowadzają jako obowiązkowe wyposażenie torby ratownika medycznego w PSP?

• kapnometr (z pulsoksymetrem lub osobny elektryczny kapnometr i pulsoksymetr)
• kleszczyki Magilla
• leki i ampularium: z katalogu Rozporządzenia MSWiA z 21.06.2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 913) dotyczącego udzielania świadczeń przez medyków MSWiA
• kask ochronny spełniający normę PN-EN 16473:2015-02.

Fot. Fotografia Ratownicza Bartłomiej Lesiak

Artykuł Nowe zasady organizacji ratownictwa medycznego w PSP pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.

Z początkiem marca bieżącego roku Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej opublikowała zaktualizowany zestaw pytań testowych do wykorzystywania w sprawdzianach wiedzy obsad podziału bojowego i stanowisk kierowania w trakcie inspekcji gotowości operacyjnej.

W zaktualizowanej bazie większość z tysiąca pytań pozostała bez zmian, jednak wprowadzono kilka nowości, w tym pytania opatrzone grafikami.

Cały zestaw pytań dostępny jest do przejrzenia i pobrania z linku poniżej:

Zestaw pytań testowych IGO

Fot. Komenda Miejska PSP w Tarnobrzegu

Artykuł Nowe zestawy pytań testowych do inspekcji gotowości operacyjnej pochodzi z serwisu Strazacki.pl portal o straży pożarnej.