Miliony złotych trafią do ochotniczych straży pożarnych, ale nie wszystkie jednostki mogą liczyć na takie same dotacje dla OSP. W 2026 roku podział pieniędzy ponownie uwzględnia przynależność do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Różnica między pulami jest znacząca. Czy OSP spoza KSRG mają powody do obaw? Sprawdziliśmy, ile pieniędzy zaplanowano dla poszczególnych grup i na co strażacy mogą przeznaczyć dotacje.
73 miliony złotych – dotacje dla OSP w KSRG. To główna pula dotacji
System finansowania ochotniczych straży pożarnych opiera się na dwóch podstawowych rodzajach dotacji z budżetu państwa. Pierwsza przeznaczona jest dla jednostek włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, natomiast druga obejmuje OSP działające poza systemem. W 2026 roku na zapewnienie gotowości bojowej jednostek w KSRG zaplanowano 73 mln zł. Z tej kwoty 46,805 mln zł stanowią wydatki majątkowe, a kolejne 26,195 mln zł przeznaczono na wydatki bieżące.
Pieniądze mogą wspierać zakup sprzętu ratowniczego, materiałów i wyposażenia niezbędnego podczas akcji, a także remonty strażnic. Dotacja obejmuje jednostki ochrony przeciwpożarowej włączone do KSRG. Warto jednak zaznaczyć, że nie korzystają z niej wyłącznie OSP. W systemie znajdują się również jednostki zakładowych i lotniskowych służb ratowniczych.
Dotacje dla OSP. Jednostki spoza KSRG również otrzymają pieniądze. Ile wynosi ich pula?
Jednostki, które nie należą do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, korzystają z odrębnego mechanizmu finansowania, określanego jako dotacja MSWiA. Jej zadaniem jest przygotowanie ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych.
Na ten cel w 2026 roku zaplanowano 28 mln zł. W tym przypadku podział wygląda następująco:
- 18 mln zł – wydatki majątkowe,
- 10 mln zł – wydatki bieżące.
Druhowie mogą wykorzystać środki między innymi na zakup sprzętu, wyposażenia, materiałów potrzebnych podczas działań ratowniczych oraz remont strażnicy. Oznacza to, że jednostki spoza KSRG nie zostały wyłączone z systemu państwowego wsparcia. Otrzymują jednak znacznie mniejszą pulę niż jednostki należące do systemu. Różnica wynosi aż 45 mln zł.
Skąd wzięło się 39 mln zł? W podziale uwzględniono również MDP
W dokumentach dotyczących budżetu na 2026 rok pojawia się także kwota 39 mln zł. Nie oznacza ona jednak, że całość tej sumy trafi bezpośrednio do jednostek OSP spoza KSRG. Kwota obejmuje środki zaplanowane w rozdziale budżetowym dotyczącym ochotniczych straży pożarnych. Oprócz 28 mln zł dotacji MSWiA uwzględnia również 11 mln zł przeznaczonych na wsparcie Dziecięcych i Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. Z tej dodatkowej puli 6 mln zł zaplanowano na organizację obozów MDP, natomiast 5 mln zł na dofinansowanie działalności drużyn.
Dwie pule dotacji dla OSP, ale także dodatkowe pieniądze na samochody
Podział na jednostki należące i nienależące do KSRG nie wyczerpuje wszystkich możliwości finansowania zakupów dla ochotniczych straży pożarnych. W 2026 roku MSWiA oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczyły łącznie 85 mln zł na dofinansowanie zakupu nowych pojazdów. Dzięki temu wsparcie obejmie 232 samochody i mikrobusy.
Wśród planowanych zakupów znalazły się:
- 32 samochody ciężkie,
- 115 samochodów średnich,
- 44 samochody lekkie,
- 41 mikrobusów.
Jednostki wybierano na podstawie wielokryterialnej analizy. Pod uwagę brano między innymi liczbę wyjazdów, stan posiadanych pojazdów, liczbę ratowników uprawnionych do udziału w działaniach oraz możliwości garażowania. W tym przypadku nie należy utożsamiać całego programu zakupu samochodów z podstawowymi dotacjami KSRG i MSWiA. To odrębny mechanizm finansowania, wykorzystujący kilka źródeł pieniędzy.
Czy jednostki spoza KSRG mają powody do niezadowolenia?
Zestawienie budżetowych kwot pokazuje wyraźną różnicę. Jednostki ochrony przeciwpożarowej w KSRG mają do dyspozycji 73 mln zł, podczas gdy podstawowa pula dotacji MSWiA dla jednostek spoza systemu wynosi 28 mln zł. Nie oznacza to jednak, że każda jednostka należąca do KSRG otrzyma większą dotację niż OSP spoza systemu. Ostateczna wysokość wsparcia zależy od zgłoszonych potrzeb, rodzaju zakupów, obowiązujących limitów i zasad przyznawania środków.
Warto również pamiętać, że przynależność do KSRG nie jest jedynym sposobem pozyskiwania pieniędzy. OSP mogą ubiegać się o wsparcie samorządowe, środki funduszy ochrony środowiska oraz dofinansowanie z programów europejskich. Jedno pozostaje jednak bezsporne: podział dotacji na 2026 rok pokazuje, że przynależność do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego ma istotne znaczenie dla dostępu do środków z budżetu państwa.
Fot. Małopolski Urząd Wojewódzki
